Deze veldwerkplaats staat in het teken van de duurzame instandhouding van basenrijke natte schraallanden – een actueel en urgent thema voor ecologen en beleidsmedewerkers. Deze bijzondere, grondwaterafhankelijke ecosystemen zijn sterk afhankelijk van duurzame buffering. Verhoogde atmosferische depositie en een afname van de toestroming van basenrijk grond- en oppervlaktewater kan leiden tot verlies van buffering in de wortelzone, verzuring en uiteindelijk tot achteruitgang van karakteristieke soorten en habitatkwaliteit.
Maar wat speelt er nu écht onder de oppervlakte? De basen-zuurhuishouding blijkt het resultaat van een complex samenspel van hydrologische, bodemchemische en zelfs bodemfysische processen. Recente inzichten laten zien dat niet alleen de aanvoer en interne productie van basen, maar juist ook ‘verborgen’ verzuringsprocessen bepalend zijn. Bodems kunnen een latente verzuringscapaciteit opbouwen die bij verdroging plots vrijkomt – met grote gevolgen voor de vegetatie.
Langjarige vegetatie- en bodemanalyses laten zien dat de ontwikkeling van schraallanden minder stabiel is dan vaak wordt gedacht. Hoewel de soortenrijkdom op het eerste gezicht behouden blijft, neemt het aandeel kenmerkende soorten in veel gebieden af. Een gunstige pH alleen blijkt bovendien geen garantie voor duurzame basenrijke omstandigheden. Goed begrip van de onderliggende processen is daarom cruciaal voor toekomstbestendig beheer.
Tijdens deze veldwerkplaats vertalen we deze inzichten naar de praktijk. In de ochtend delen we de nieuwste kennis over oorzaken van achteruitgang en krijg je handvatten aangereikt. Onder meer in de vorm van een praktisch afwegingskader om het risico op verzuring in te kunnen schatten en voor te sorteren op effectieve maatregelen.
In de middag trekken we het veld in naar de Hellen en de Bennekomse Meent. Daar ervaar je zelf hoe de theorie landt in de praktijk en hoe je deze kennis kunt toepassen in beheer en monitoring.
Programma
09:30 uur Inloop met koffie en thee
10:00 uur Opening
10:15 uur Sprekers aan het woord
12:15 uur Lunch
13:00 uur Excursie
15:30 uur Wrap Up en borrel
16:30 uur Einde
Sprekers
- Camiel Aggenbach (Paludosa Research)
- Martijn Antheunisse (KWR)
- Rob van Dongen (Staatsbosbeheer)