Natte, basenminnende schraallanden in beekdalen behoren tot de meest soortenrijke, maar ook kwetsbare ecosystemen van Nederland. Sinds de jaren tachtig vormt verzuring een belangrijk knelpunt, veroorzaakt door verminderde grondwatertoevoer en hoge verzurende depositie. Herstelmaatregelen zoals plaggen en hydrologisch herstel hebben op veel plekken geleid tot terugkeer van basenminnende vegetaties, maar vervolgmonitoring laat zien dat dit herstel niet altijd duurzaam is.
Camiel Aggenbach van Paludosa Research gaat in op de resultaten van die langdurige monitoring (1989–2024) in drie beekdalsystemen: Stroothuizen, Punthuizen en Lemselermaten. De focus ligt op de samenhang tussen organische stof, basenvoorraad, basenverzadiging en vegetatieontwikkeling. Daarbij is niet alleen gekeken naar de toestand van de bodem (zoals pH), maar vooral naar de onderliggende processen, zoals aanvoer en uitloging van basen en de opbouw en afbraak van organische stof.
De resultaten laten zien dat de zuur-basenhuishouding in natte schraallanden sterk dynamisch is en per locatie en periode verschilt. En dat grondwaterdynamiek een sleutelrol blijkt te spelen.
Rob van Dongen, hydroloog bij Staatsbosbeheer, vult aan met zijn praktijkervaringen in de schraallanden van onze grootste terreinbeheerder.