Bevloeiing en inundatie voor behoud en herstel van trilveen
Trilvenen in laag-Nederland staan sterk onder druk door een combinatie van verzuring, verdroging en eutrofiëring. Gelukkig wordt er hard gewerkt om de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren, waardoor bevloeiing en inundatie kansen krijgen als herstelmaatregel. Maar hoe effectief zijn deze maatregelen en onder welke omstandigheden kunnen ze succesvol worden toegepast? Kunnen ze overal worden […]
Zoektocht naar systeemherstel in het Heuvelland

Systeemherstel is een populair concept met hoge verwachtingen voor duurzaam herstel van natuurwaarden. In een OBN-onderzoek hebben we verkend in hoeverre systeemherstel concreet is te maken. Dit is gedaan voor het Limburgse Heuvelland, een regio met een kleinschalig landschap dat veel kansen biedt. Vanuit verschillende invalshoeken zijn de grootste kansen voor herstel in beeld gebracht. […]
Van mijnbouwput naar natuurparel: de bijzondere ontwikkeling van de ENCI-groeve
Waar vroeger op grote schaal kalksteen werd gewonnen, ontwikkelt zich nu een bijzonder natuurgebied. De voormalige ENCI-groeve bij Maastricht biedt kansen voor zeldzame planten en dieren die afhankelijk zijn van kalkrijke, voedselarme omstandigheden. In Trouw van 24 oktober vertellen betrokken ecologen en natuurbeheerders over de ontwikkeling van dit bijzondere gebied. Zij hebben in opdracht van […]
Kenmerkende libellen van zure vennen lijden aan zuurstofgebrek

Typische ‘venlibellen’ als de noordse witsnuitlibel, de venwitsnuitlibel, de maanwaterjuffer en de venglazenmaker hebben het zwaar. Met een combinatie van experimenten en veldwaarnemingen, laten we zien dat de beschikbaarheid van zuurstof een centrale rol speelt in de problemen die deze soorten van zure vennen ondervinden. De idyllische vennen van het Nederlandse heidelandschap spreken al meer […]
OBN monitoring op lange termijn – Rode lijst met groene stip
OBN nieuws uit het Vakblad natuur, bos, landschap herfst 2026 De afgelopen decennia hebben beheerders veel maatregelen genomen om de effecten van overmatige stikstofdepositie te verminderen. In veel gevallen laten die meteen positieve effecten zien. In andere gevallen zijn de effecten pas na een langere tijd meetbaar en soms zijn de effecten na tien of […]
Hoe dichten we het doelgat? Hydrologisch herstel van natuurgebieden
Een methodiek voor hydrologisch herstel van natuurgebieden met externe maatregelen. Grondwaterafhankelijke natuurgebieden in Nederland kampen al decennialang met verdroging. De oorzaken liggen grotendeels buiten de natuurgebieden zelf: intensieve ontwatering voor landbouw, grondwateronttrekkingen voor drinkwater, industrie en beregening, en veranderingen in landgebruik. Hydrologisch herstel vraagt daarom om een systeembenadering: niet alleen lokale ingrepen, maar een herinrichting en […]
Systeemherstel nodig in strijd tegen rivierkreeft

Aanpak begint met verbetering van waterkwaliteit Uitheemse rivierkreeften veroorzaken grote problemen in Nederlandse watersystemen. Deze invasieve exoten tasten de waterkwaliteit en biodiversiteit aan en brengen bovendien de waterveiligheid in het geding. Recent onderzoek suggereert dat hoge dichtheden rivierkreeften een aanwijzing zijn voor de invasiegevoeligheid en kwetsbaarheid van onze sterk belaste, voedselrijke watersystemen. Artikel Land + […]
Duurzame basenrijkdom in natte schraallanden: van proces naar praktijk
Artikel Vakblad natuur bos landschap, juni 2026 tekst Martijn Antheunisse (KWR Water Research Institute), Rudy van Diggelen (Ecological Assessment & Consulting), Willem-Jan Emsens (KMDA – Centre for Research and Conservation), Camiel Aggenbach (Paludosa Research) Natte schraallanden behoren tot de meest karakteristieke habitattypen van ons laagland, maar hun areaal en soortenrijkdom zijn de afgelopen decennia sterk […]
Probleemkruiden in het beheer van extensieve graslanden
Artikel Vakblad natuur bos landschap, zomer 2026 Extensief beheerde graslanden zijn biodiverse graslanden met soms ook struweel en bomen die worden verarmd in stikstof en andere nutriënten. De natuurkwaliteit van deze percelen is vaak niet op orde, vanwege te weinig diversiteit aan kruiden en/of een te klein aantal soorten kruiden. Het doel van extensief beheerde […]
‘Natte as’ kan geïsoleerde veengebieden weer verbinden
Artikel Vakblad natuur bos landschap, zomer 2026 Van het uitgestrekte veenlandschap dat Nederland ooit kende, zijn slechts versnipperde gebiedjes over. Al zo’n twintig jaar geleden ontstond het idee om deze resterende gebieden weer met elkaar te verbinden via een ‘Natte As’. Nieuw OBN-onderzoek laat zien dat daarvoor meer ruimte nodig is dan in het Natuurnetwerk […]
Ruimte voor de noordse woelmuis
Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026 De noordse woelmuis staat op de Rode Lijst van zoogdieren in Nederland en is als enige prioritaire soort genoemd in de Habitatrichtlijn. Toch lukt bescherming maar moeilijk. De provincie Zuid-Holland vroeg advies aan het OBN-deskundigenteam fauna hoe zij het leefgebied van de noordse woelmuis op orde kan krijgen. […]
Ondergedoken waterplanten langs de rivieren verdwijnen
Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026 In plassen langs de rivieren kwamen tot enkele jaren geleden nog grote velden waterlelies, gele plomp en watergentiaan voor. Vrij plotseling verdwijnen ze. Wat is er aan de hand en is die neerwaartse trend te stoppen? De afgelopen jaren is in diverse plassen langs de Rijn een afname […]
Terug naar het Korenburgerveen
Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026 Het herstel van hoogveenecosystemen staat of valt met een goede hydrologie. In het Korenburgerveen, een soortenrijk hoogveenrestant in de Achterhoek, zijn rond 2000 verschillende maatregelen uitgevoerd om regenwater langer vast te houden, de waterstanden te stabiliseren en de invloed van voedselrijk water te verminderen. Dat moet er uiteindelijk […]
Artikel – Paddenstoelen geven duinlandschap kleur
Artikel Vakblad natuur bos landschap – mei 2026 In onze kustduinen ligt een fraaie ontwikkelingsreeks van stuivend zand naar eeuwenoude graslanden. Die oude graslanden zijn in het OBN-onderzoek Behoud van biodiversiteit in oude duingraslanden – Vegetatie, mycoflora en bodemleven (2025) nader bekeken: worden ze steeds soortenrijker en voor welke soortgroepen zijn ze van belang? Ze […]
Artikel – Kustontwikkeling en duinnatuur
Inzichten en mogelijkheden van zeewaartse kustuitbreiding en natuurontwikkeling Artikel Landschap 43 (1) Jakolien Leenders, Sjoukje de Lange, Bas Arens & Martijn Antheunisse Het duinlandschap staat onder druk. Stikstofdepositie, verzuring, verruiging en de toenemende vraag naar ruimte voor recreatie beïnvloeden het duinlandschap en beperken de ontwikkelings- en uitbreidingsmogelijkheden voor duinnatuur. Zeewaartse kustuitbreiding, bijvoorbeeld via suppleties, biedt […]
Artikel: Natuurbeheer matchen van soort- en gebiedseigenschappen
Artikel Vakblad natuur, bos, landschap – april 2026 Vogels zijn de best bestudeerde groep in het wild levende, gewervelde diersoorten van Nederland. Toch blijkt het niet gemakkelijk om het natuurbeheer en -beleid zodanig vorm te geven dat we telkens de juiste omstandigheden in het landschap weten te creëren waarin populaties kunnen standhouden of herstellen. Als […]
Artikel: Variatie in begrazing beter voor duinsoorten
Artikel Nature Today – 8 april Veel duingebieden worden jaarrond begraasd om verruiging tegen te gaan. Meer afwisseling in graadruk kan echter gunstig zijn voor soorten die kwetsbaar zijn voor begrazing, blijkt uit OBN-onderzoek waarin deze ‘wisselbegrazing’ werd getest. Begrazing is een van de meest toegepaste herstel- en beheermaatregelen in de Nederlandse kustduinen. De maatregel […]
Artikel: Kerven in duinen voor natuur en waterveiligheid
Artikel Land+water, februari 2026 Kerven in duinen: meer dynamiek én kansen voor waterveiligheid Langs de Nederlandse kust worden steeds vaker zogeheten kerven in de zeereep aangelegd: lokale verlagingen in de duinen waardoor zand vanaf het strand verder het duingebied in kan stuiven. Deze ingrepen moeten de natuurlijke dynamiek in de duinen herstellen. Maar hoe werken […]
Artikel: Een brede kust is veiliger en diverser
Beheer wordt effectiever als de kust breder is Kustlandschappen staan steeds meer onder druk. Terwijl aan de ene kant de zeespiegel stijgt, worden ze aan de landzijde begrensd door bebouwing, infrastructuur, bebossing, inpoldering en harde versterkingen zoals dijken. Deze inklemming staat internationaal te boek als de ‘coastal squeeze’ en wordt in het Nederlands aangeduid met […]
Artikel Cyclisch peilbeheer laat kleimoerassen beter functioneren
Artikel Vakblad natuur bos landschap – juli 2025 – tekst: Kerstin Bouma (NIOO-KNAW/WUR), Perry Cornelissen (Staatsbosbeheer), Mennobart van Eerden (Eemu Ecologisch advies), Bart Nolet (NIOO-KNAW/UvA), Liesbeth Bakker (NIOOKNAW/WUR) In natuurlijke moerassen varieert het waterpeil. Delen vallen tijdelijk droog of komen onder water te staan, wat leidt tot nieuwe typen leefgebied voor planten en dieren. Dijken en dammen […]