Duurzame basenrijkdom in natte schraallanden: van proces naar praktijk
Artikel Vakblad natuur bos landschap, juni 2026 tekst Martijn Antheunisse (KWR Water Research Institute), Rudy van Diggelen (Ecological Assessment & Consulting), Willem-Jan Emsens (KMDA – Centre for Research and Conservation), Camiel Aggenbach (Paludosa Research) Natte schraallanden behoren tot de meest karakteristieke habitattypen van ons laagland, maar hun areaal en soortenrijkdom zijn de afgelopen decennia sterk […]
Braakliggend bouwland als speerpunt voor natuurinclusieve akkerbouw in overgangsgebieden?
Probleemkruiden in het beheer van extensieve graslanden
Artikel Vakblad natuur bos landschap, zomer 2026 Extensief beheerde graslanden zijn biodiverse graslanden met soms ook struweel en bomen die worden verarmd in stikstof en andere nutriënten. De natuurkwaliteit van deze percelen is vaak niet op orde, vanwege te weinig diversiteit aan kruiden en/of een te klein aantal soorten kruiden. Het doel van extensief beheerde […]
‘Natte as’ kan geïsoleerde veengebieden weer verbinden
Artikel Vakblad natuur bos landschap, zomer 2026 Van het uitgestrekte veenlandschap dat Nederland ooit kende, zijn slechts versnipperde gebiedjes over. Al zo’n twintig jaar geleden ontstond het idee om deze resterende gebieden weer met elkaar te verbinden via een ‘Natte As’. Nieuw OBN-onderzoek laat zien dat daarvoor meer ruimte nodig is dan in het Natuurnetwerk […]
Ruimte voor de noordse woelmuis
Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026 De noordse woelmuis staat op de Rode Lijst van zoogdieren in Nederland en is als enige prioritaire soort genoemd in de Habitatrichtlijn. Toch lukt bescherming maar moeilijk. De provincie Zuid-Holland vroeg advies aan het OBN-deskundigenteam fauna hoe zij het leefgebied van de noordse woelmuis op orde kan krijgen. […]
Ondergedoken waterplanten langs de rivieren verdwijnen
Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026 In plassen langs de rivieren kwamen tot enkele jaren geleden nog grote velden waterlelies, gele plomp en watergentiaan voor. Vrij plotseling verdwijnen ze. Wat is er aan de hand en is die neerwaartse trend te stoppen? De afgelopen jaren is in diverse plassen langs de Rijn een afname […]
Terug naar het Korenburgerveen
Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026 Het herstel van hoogveenecosystemen staat of valt met een goede hydrologie. In het Korenburgerveen, een soortenrijk hoogveenrestant in de Achterhoek, zijn rond 2000 verschillende maatregelen uitgevoerd om regenwater langer vast te houden, de waterstanden te stabiliseren en de invloed van voedselrijk water te verminderen. Dat moet er uiteindelijk […]
Samenwerkingsovereenkomst OBN Natuurkennis 2025-2030
Overeenkomst tussen de samenwerkende partijen VBNE, LVVN en BIJ12 rondom OBN Natuurkennis voor de periode van 2025 tot en met 2030. Hierin staan de verantwoordelijkheden, financiële afspraken en randvoorwaarden benoemd waaraan deze samenwerking aan moet voldoen.
Reglement OBN Natuurkennis voor de periode 2025-2030
Het Ministerie van LVVN, IPO/BIJ12 namens de provincies en de VBNE hebben in 2024 een overeenkomst gesloten over de samenwerking, taken en verantwoordelijkheden van partijen voor de aansturing, financiering en organisatie van het kennisnetwerk ‘OBN Natuurkennis’ voor de periode 2025-2030. In dit Reglement, dat bij de samenwerkingsovereenkomst hoort wordt de organisatie, organisatiestructuur en werkwijze van het kennisnetwerk OBN Natuurkennis beschreven.
Artikel – Paddenstoelen geven duinlandschap kleur
Artikel Vakblad natuur bos landschap – mei 2026 In onze kustduinen ligt een fraaie ontwikkelingsreeks van stuivend zand naar eeuwenoude graslanden. Die oude graslanden zijn in het OBN-onderzoek Behoud van biodiversiteit in oude duingraslanden – Vegetatie, mycoflora en bodemleven (2025) nader bekeken: worden ze steeds soortenrijker en voor welke soortgroepen zijn ze van belang? Ze […]
Artikel – Kustontwikkeling en duinnatuur
Inzichten en mogelijkheden van zeewaartse kustuitbreiding en natuurontwikkeling Artikel Landschap 43 (1) Jakolien Leenders, Sjoukje de Lange, Bas Arens & Martijn Antheunisse Het duinlandschap staat onder druk. Stikstofdepositie, verzuring, verruiging en de toenemende vraag naar ruimte voor recreatie beïnvloeden het duinlandschap en beperken de ontwikkelings- en uitbreidingsmogelijkheden voor duinnatuur. Zeewaartse kustuitbreiding, bijvoorbeeld via suppleties, biedt […]
Artikel: Natuurbeheer matchen van soort- en gebiedseigenschappen
Artikel Vakblad natuur, bos, landschap – april 2026 Vogels zijn de best bestudeerde groep in het wild levende, gewervelde diersoorten van Nederland. Toch blijkt het niet gemakkelijk om het natuurbeheer en -beleid zodanig vorm te geven dat we telkens de juiste omstandigheden in het landschap weten te creëren waarin populaties kunnen standhouden of herstellen. Als […]
Preadvies: Effecten van overstroming in beekdalen
Het onderzoek moet primair inzicht geven in de kwantitatieve effecten van overstroming met beekwater op de beschikbaarheid van nutriënten in beekdalen.
Beekmondingen Maas en Rijn: hoe herstellen we ze optimaal in de praktijk?
Onderzoek naar de potentiële ecologische meerwaarde (voor soortgroepen en ecosysteemfuncties) van een herstelde beekmonding voor beek, overgangszone en rivier.
Voedselaanbod voor overwinterende akkervogels
Onderzoek waarbij de kwaliteit van het landschap voor overwinterende akkervogels in kaart wordt gebracht. Welke habitats/gewassen zijn aantrekkelijk en waarom. Groenbemesters zijn hierbij het belangrijkst, maar we vergelijken ook met gaanstoppel en wintervoedselveldjes om het belang van groenbemesters goed te kunnen duiden.
Duurzame toekomst voor begrazing in aanwezigheid van de wolf
Dit onderzoek moet antwoord geven op de vraag welke invloed de wolf heeft op de jaarrond begrazing met runderen en paarden en hoe dit doorwerkt op de te behalen natuurdoelen en opstelling voor publiek.
Artikel: Variatie in begrazing beter voor duinsoorten
Artikel Nature Today – 8 april Veel duingebieden worden jaarrond begraasd om verruiging tegen te gaan. Meer afwisseling in graadruk kan echter gunstig zijn voor soorten die kwetsbaar zijn voor begrazing, blijkt uit OBN-onderzoek waarin deze ‘wisselbegrazing’ werd getest. Begrazing is een van de meest toegepaste herstel- en beheermaatregelen in de Nederlandse kustduinen. De maatregel […]
Statistische analyse van Nederlandse PARTRIDGE-gegevens
Maatregelen uit het PARTRIDGE-project verbeteren de biodiversiteit in Nederlandse akkergebieden. In gebieden met bloemblokken, keverbanken en voedselveldjes komen meer akkervogels en insecten voor dan in referentiegebieden. Vooral broedvogels profiteren zichtbaar. Tegelijk blijven populatietrends van soorten als de patrijs onzeker. Opschaling, variatie in beheer en meer aandacht voor wintervoedsel zijn cruciaal voor blijvend effect.
Toekomst van vennen in het nat zandlandschap in 2050
Het onderzoek verkent hoe klimaatverandering de abiotische condities en soortensamenstelling van vennen in het natte zandlandschap beïnvloedt. Onzeker is of ecosystemen klimaatbestendig blijven, welke doelen haalbaar zijn in 2050 en hoe flora en fauna meebewegen. De studie vult een cruciale kennislacune voor toekomstgericht natuurbeheer.
Preadvies genetische erosie bij bedreigde plantensoorten in het Heuvelland
Versnipperde en kleine natuurgebieden leiden tot genetische verarming en uitstervingsrisico’s bij bedreigde plantensoorten. Inzicht in genetische diversiteit is noodzakelijk om effectieve maatregelen te nemen, zoals populatieversterking, zonder risico op uitteeltdepressie. Het Heuvelland biedt een geschikte regio voor onderzoek binnen de OBN‑kennisagenda en Limburgse soortenprojecten.
Herstelmaatregelen omvorming landbouw naar droge en natte heide in Noordenveld
Het onderzoek evalueert de langetermijneffecten van herstelmaatregelen bij de omvorming van landbouwgrond naar droge en natte heide in Noordenveld. Het bouwt voort op eerdere studies en onderzoekt of maatregelen zoals bekalken, verzuren, maaisel- of plagseltoepassing duurzaam effect hebben of herhaald moeten worden. Dit biedt waardevolle inzichten voor natuurbeheer en beleid.
Systeemherstel diep ingesneden beken in het Heuvelland
Beekdalen in Zuid-Limburg kampen met verdroging door diepe beekinsnijding, terwijl deze beken belangrijke macrofauna herbergen. Ophoging kan natuur herstellen maar schaadt mogelijk aquatische soorten. Snelle actie is nodig. De uitdaging is balans vinden tussen herstel van natte natuur en behoud van biodiversiteit, met lessen uit andere gebieden.
Natte overstromingsvlakten in het rivierengebied fase 2
Natte overstromingsvlaktes ontbreken grotendeels in het Nederlandse rivierengebied, terwijl ze belangrijk zijn voor biodiversiteit. Onderzoek toont dat factoren zoals waterduur, connectiviteit en bodemtype cruciaal zijn. Verdere studie is nodig om deze relaties beter te begrijpen en te vertalen naar effectief beheer, inrichting en beleid voor ecologisch waardevolle gebieden.
Jaarverslag 2025 van OBN Natuurkennis en UPN
Een nieuwe fase in natuurkennis Het jaar 2025 markeert een belangrijke nieuwe fase voor OBN Natuurkennis en het Uitvoeringsprogramma Programma Natuur (UPN). Met de start van een zesjarige samenwerking tussen LVVN, BIJ12 en VBNE is het bestaande sterke fundament wederom gecontinueerd voor de toekomst van kennisontwikkeling voor natuurherstel in Nederland. Deze nieuwe periode staat niet alleen […]