Wil jij weten hoe droog het in Nederland is en wat de effecten daarvan zijn op de natuur? OBN Natuurkennis werkt mee aan de droogtemonitor van Rijkswaterstaat. Hierop vindt je data en duiding tijdens perioden van watertekort en droogte in Nederland.
De stand van zaken Droogtemonitoring Natuur van 1 juli 2025:
De droogte leidt tot steeds meer problemen in de natuur. Na een nat voorjaar lijken de waterreserves grotendeels weer verdwenen. Als het verder in juli en augustus toch regelmatig blijft regenen dan zal het over het algemeen niet tot grote problemen lijden, maar als er nog weer een droge periode van een paar weken aan komt dan zal dat wel gevolgen hebben. De reserves zijn er wel uit.
In Noord-Holland zijn nu nog geen grote problemen. Het is wel droog in de duinen, maar er stond zoveel water, dat het waterpeil nu iets onder normaal is. In de veenweidegebieden wordt water uit het IJsselmeer aangevoerd. Er is wel een probleem met de weidevogels geweest, tijdens de droge periode begin mei. Omdat de toplaag van de weilanden kurkdroog was, moesten de ouder-vogels naar andere (nattere) weilanden om te foerageren. Met predatie van de kuikens als gevolg. De boeren zijn overigens erg in de nopjes met het weer: er is voldoende regen gevallen om het gras te laten groeien, en nu is het mooi droog om te kunnen maaien.
En vanuit het Gooi nog geen grote problemen. Wel staat de grondwaterstand ondertussen laag voor de tijd van het jaar. Terwijl het tot begin van het jaar uitzonderlijk hoog stond. Dat zijn we kwijt. Het is droog en omdat hier de meeste gronden een diep grondwaterprofiel hebben is de groei aan kruiden en planten op de heide mager dit jaar. Dat merken we in de begrazing met de schaapskudde. Daarnaast zie je ook dat er meer bomen last hebben. De extremen van droge jaren na een heel nat 1,5 jaar met nu weer veel droogte vraagt veel van bomen. Met name berken en beuken hebben hier moeite mee.
Ook Drenthe ondervindt momenteel de gevolgen van een aanhoudend droge en warme periode. Na een nat voorjaar lijkt de opgebouwde waterverzadiging in de zandgronden inmiddels volledig verdwenen. De recente neerslag is grotendeels verdampt voordat deze de diepere bodemlagen kon bereiken.
Met name de veengebieden worden hard geraakt. Op veel plekken waar de afgelopen jaren juist weer veenmossen begonnen te groeien dankzij herstellende regenwaterbuffers, is nu opnieuw sprake van sterke uitdroging en afstervend veenmos. Randen van veentjes vallen droog en op voorheen ontoegankelijke plekken is het veen nu begaanbaar, wat de ernst van de situatie onderstreept.
Ook in beekdalen staat het water op veel plekken volledig droog. In deze slenken kiemen inmiddels jonge bomen en riet, wat op termijn kan leiden tot veranderingen in de vegetatiestructuur. In diverse terreinen is bovendien al bladverlies – vroege signalen van droogtestress. De droogte vormt daarnaast een bedreiging voor de nog gezonde fijnsparren; er wordt gevreesd voor aantasting door de Letterzetter.
Hoewel er landelijk nog geen sprake is van opschaling, blijft de situatie zorgelijk. In afstemming met waterschappen en andere terreinbeheerders wordt de situatie nauwlettend gevolgd. De komende weken zijn bepalend voor de verdere ontwikkeling en mogelijke maatregelen.
Lees meer
- Droogtemonitor Effecten | Droogtemonitor | Rijkswaterstaat
- Deskundigenteam Nat Zandlandschap heeft enkele jaren geleden een OBN brochure uitgegeven waarin zijn de impact beschrijven van langdurige droogte op Nederlandse natuurgebieden, met name op de hoge zandgronden: Droogte ingrijpend voor natuur in hoog Nederland | Natuurkennis