Herstellen van basenrijke venen door het inbrengen van basen
Trilveen is een zeldzaam en soortenrijk laagveentype dat sterk achteruitgaat door verzuring en vermesting. Omdat nieuw trilveen nauwelijks ontstaat, zijn beheermaatregelen noodzakelijk. Onderzoek laat zien dat naast waterhuishouding ook bodemprocessen cruciaal zijn. De rapportage bundelt kennis over maatregelen als inundatie en bevloeiing en biedt water- en natuurbeheerders praktische handvatten voor weloverwogen keuzes.
Behoud van biodiversiteit in oude duingraslanden
Duingraslanden (Grijze duinen, H2130) zijn soortenrijke Natura 2000-habitats, maar oude successiestadia zijn onderbelicht geraakt in beheer. Dit rapport onderzoekt waarom sommige oude duingraslanden soortenrijk blijven en andere verarmen, welke rol stikstofdepositie speelt en welke beheermaatregelen effectief zijn voor behoud en herstel, op basis van veldonderzoek, experimenten en praktijkervaring.
Megasuppleties en zeewaartse duinontwikkeling
De duinnatuur staat onder druk door zeespiegelstijging, erosie en toenemende ruimteclaims, vooral in smalle duingebieden. Dit OBN onderzoek verkent zeewaartse kustuitbreiding als alternatief voor traditionele kustverdediging. Op basis van 28 studiegebieden zijn ontwikkelingsschema’s en ontwerprichtlijnen opgesteld voor megasuppleties die veiligheid combineren met nieuwe kansen voor duinnatuur.
Verbinden van laagveengebieden via de Randmeerzone
Het laagveen in Nederland bestaat uit twee geïsoleerde relicten in west en noordoost. Door verlies aan verbindingen zijn populaties gescheiden. Dit onderzoek verkent kansen voor een ecologische verbindingszone via de Randmeren, met potentie voor riet, veenbossen en zoete plassen, ondanks enkele resterende knelpunten tussen beide laagveengebieden in Nederland op termijn.
Kustbroedvogels in Nederland
Deze brochure biedt inzicht in het inrichten en beheren van broedhabitats voor kustbroedvogels in Nederland. Gericht op terreinbeheerders en beleidsmakers, behandelt het duurzame en effectieve maatregelen voor natuurherstel, met speciale aandacht voor factoren als habitatdynamiek, predatie en menselijke verstoring.
Natuur en stikstof: doen wat moet en kan
Het adviesrapport ‘Doen wat moet én kan’ van de Ecologische Autoriteit concludeert dat het slecht gaat met de stikstofgevoelige natuur in Nederland. De overheid moet en kan nu noodmaatregelen nemen om de eigen natuurdoelen nog te halen. In dit kennisuur worden de analyses uit het rapport besproken.
Eutrofiering bij natuurontwikkelingsprojecten
In laagveengebieden worden diverse natuurherstelmaatregelen toegepast, maar deze leiden niet altijd tot herstel van de aquatische natuur. Soms verslechtert zelfs de waterkwaliteit. Op basis van literatuur, data-analyse en interviews onderzoekt dit rapport de relatie tussen inrichtingsmaatregelen en waterkwaliteit. Oorzaken zijn niet eenduidig aantoonbaar, maar risicofactoren worden wel benoemd.
Kustbroedvogelbiotopen
Dit rapport biedt een overzicht van effectieve en duurzame maatregelen voor het beheer en de inrichting van broedgebieden voor kustbroedvogels. Het richt zich op het behouden van natuurlijke dynamiek, optimalisatie van waterpeil, en aanvullende maatregelen zoals predatorenbestrijding.
Handleiding dynamisering zeereep (Nl & Eng)
Deze brochure biedt beheerders praktische richtlijnen voor dynamisch beheer van de zeereepduinen. Het ondersteunt duurzame kustveiligheid, biodiversiteitsherstel en klimaatbestendigheid, met aandacht voor doelstellingen, randvoorwaarden, uitvoering en monitoring van dynamisering langs de Nederlandse kust.
Kansen voor biodiversiteit bij klimaatmaatregelen in laagveen
Onderzoek naar de impact van vernatting op biodiversiteit in laagveengebieden. Ontdek hoe waterherkomst en vernattingstype bijdragen aan natuurontwikkeling en klimaatdoelen. Inclusief beslisboom voor beheerders.
Interacties waddengebied
Dit rapport onderzoekt habitat-overstijgende interacties in het Waddengebied, met focus op de ecologische connectiviteit tussen wad en schoorwaleilanden. Het benadrukt de noodzaak van gecoördineerd beheer voor ecosysteembehoud. Experimenten tonen aan dat mossel- en zeegrasvestiging gunstig zijn voor eilandstabiliteit, maar vereisen verbeterde structuren en begrip van lokale dynamiek.
Effecten van wisselbegrazing op vegetatie en fauna van duingraslanden
Begrazing is een veel toegepaste maatregel in de kustduinen. De maatregel is effectief om verruiging van (half)open duin door hoge grassen en struweel tegen te gaan. Het herstel van de biodiversiteit treedt helaas vaak slechts gedeeltelijk op. Waarschijnlijk pakt de toegepaste graasdruk voor een deel van de karakteristieke planten en diersoorten negatief uit, terwijl deze druk voor het terugdringen van verruiging noodzakelijk is. In dit onderzoek is gekeken wat het effect is van wisselbegrazing, waarbij gebieden afwisselend wel of geheel niet worden begraasd.
Variatie op de kwelder door beweiding
Kwelders in de Waddenzee worden traditioneel als weidegrond gebruikt. Zonder beweiding domineert Zeekweek, wat biodiversiteit vermindert. Onderzoek toont aan dat een mozaïek van intensieve beweiding, extensieve beweiding en niet-beweiden optimale biodiversiteit bevordert. Variabele beweiding, wisselend intensief en extensief, is aanbevolen.
Herstel grijze duinen door reactiveren kleinschalige dynamiek
In duingebieden moet kleinschalige verstuiving zorgvuldig worden gepland op lange termijn. Strategieën variëren van vegetatiebeheer tot het activeren van stuifkuilen, afhankelijk van kalkgehalte en ecologische noodzaak, met aandacht voor praktische uitvoering en ruimtelijke spreiding.
Effecten van meteorologische condities, het kerven en kaalscheren van de zeereepzone op de samenstelling van regenwater, bodemvocht en grondwater in de Kennemerduinen
Kerven van de zeereep en kaalscheren zijn hydrogeochemisch gunstig voor het behoud van grondwaterkwaliteit, verhogen van de grondwaterstand, vertragen ontkalking en ondersteunen duurzame duindynamiek en het behoud van Grijze duinen.
Ontwikkeling van eilandstaarten
Dit rapport beschrijft de ontwikkeling van eilandstaarten op de Waddeneilanden, hun afgenomen dynamiek en biodiversiteit, en verkent hoe inzicht in geomorfologie, waterhuishouding en vegetatie beheerders helpt om met gericht ingrijpen verjonging te stimuleren.
Beheeradvies Dannemeer Groningen
In Midden-Groningen worden al 25 jaar landbouwgronden omgevormd tot natuurgrond. Het Dannemeergebied vormt nu een aaneengesloten natuurgebied, met de doelstelling van klei-oermoeras. Vernatting en natuurlijke processen spelen een sleutelrol in de ontwikkeling.
Ontwikkeling van zoet-zout gradiënten met en zonder dynamisch kustbeheer
Het onderzoek toont dat dynamisch kustbeheer plaggen deels kan vervangen. Nieuwe duinvalleien en zoet-zoutgradiënten bevorderen groenknolorchis en fauna, remmen organische-opbouw en vertragen successie, mits zoet grondwater wordt aangevoerd.
Verjonging van half-natuurlijke kwelders en schorren
Het rapport beschrijft problemen van schorren en kwelders door erosie en dominantie van zeekweek. Beweiding is vaak onvoldoende; een referentiebeeld en langdurig, ruimtelijk gevarieerd beheer bieden betere kansen voor biodiversiteit en systeemherstel.
Vennen in een veranderend klimaat: effecten van watertemperatuur, afgenomen verzuring en waterpeilfluctuaties
De vooruitzichten voor zwakgebufferde en zure vennen zijn verbeterd, maar organische ophoping blijft een probleem. Droogval vergroot stikstofverlies niet aantoonbaar en moet natuurlijk zijn; uitbreiding van isoetide waterplanten kan een veilig alternatief bieden.
Stikstofkringloop in kalkrijke en kalkarme duinbodems en de implicaties daarvan voor de effectiviteit van plaggen
Dit onderzoek toont dat plaggen vaak onnodig is tegen stikstofproblemen in Grijze duinen. Verschillen tussen kalkrijke en kalkarme bodems zijn klein; verstuiving en begrazing kunnen alternatieven zijn, al met beperkte effecten op bodemfauna.
Vegetatie-trends van N-depositie gevoelige duinhabitats op de Waddeneilanden
Op verzoek van de Dienst Landelijk Gebied (DLG) voerde EGG Consult een trendanalyse uit van stikstofgevoelige habitattypen op de Waddeneilanden. Het onderzoek toonde aan dat herstelmaatregelen in duinvalleien succesvol waren en dat dynamisch kustbeheer nadelige effecten van stikstofdepositie compenseert.