Grote grazers voor veiligheid en natuur in rivieruiterwaarden
Rijkswaterstaat wil in de stroombanen van de rivier de vegetatie weer terugzetten tot een ruwheid die overeenkomt met die van productiegrasland. Met terreinbeheerders worden gedetailleerde afspraken gemaakt om deze vegetatie vervolgens ook kort te houden. De vraag is wat de beste manier is die recht doet aan waterveiligheid en aan de biodiversiteit. In dit onderzoek is bestaande kennis verzameld en geanalyseerd.
Fosfaattoevoeging heide
Plaggen van heidebodems is veel toegepast als maatregel om de accumulatie van stikstof in de bodem tegen te gaan. Het nadeel van deze maatregel is dat door verwijdering van de organische laag ook een groot deel van de aanwezige P uit het systeem verwijderd wordt.
Een beheeroptie is om plaggen te combineren met een eenmalige bemesting met P, zodanig dat de beschikbare P netto herstelt tot de oorspronkelijke waarden. In dit project is die maatregel onderzocht in een veldexperiment in Nationaal Park de Hoge Veluwe.
Biochemie en experimentele maatregelen voor het herstel van beekdalvenen
Beekdalvenen zijn moerassen die door grondwater worden gevoed en waar vroeger en/of momenteel veenvorming optreedt. Het doel van dit onderzoek is om te kijken of extra maatregelen (aanvullend op de vernatting van beekdalen) helpen bij het herstel van basenrijke kleine zeggen-slaapmos-vegetaties.
Effecten maaibeheer op kleine zeggenmoerassen in beekdalen
In diverse beekdalen in Nederland worden deze veenvormende moerasvegetaties hersteld door vernatting. Als beheermaatregel worden deze vegetaties daarna vaak gemaaid. De centrale vraag in dit OBN onderzoeksrapport is of dat nodig is. Na verbetering van de hydrologische omstandigheden zouden de vegetaties zichzelf moeten kunnen handhaven. Daarnaast is het de vraag in hoeverre maaibeheer nadelig doorwerkt op het ontstaan van microtypografie (kleinschalig reliëf).
Verdwijnen nymphaeiden in uiterwaarden langs de Rijn
De waterplantenvegetaties langs de Rijntakken gaan achteruit. Staatsbosbeheer en Provincie Gelderland willen daarom graag weten wat de ernst van de situatie is, en door welke factoren deze achteruitgang wordt veroorzaakt. Op basis dit OBN Raad en daad advies kunnen vervolgens maatregelen gekozen worden voor behoud en herstel van deze vegetaties.
Herstel Greveschutven
Deze veldwerkplaats heeft plaatsgevonden op 9 september 2022. Het verslag en de presentaties vind je hieronder. Het Greveschutven is onderdeel van Natura 2000 en ligt in het natuurgebied Valkenhorst in Valkenswaard. De staat van instandhouding van dit type ven (heideven) en de zeldzame soorten die er leven is niet optimaal. Daarom heeft Brabants Landschap […]
Natuur en stikstof: doen wat moet en kan
Het adviesrapport ‘Doen wat moet én kan’ van de Ecologische Autoriteit concludeert dat het slecht gaat met de stikstofgevoelige natuur in Nederland. De overheid moet en kan nu noodmaatregelen nemen om de eigen natuurdoelen nog te halen. In dit kennisuur worden de analyses uit het rapport besproken.
Stimuleren van acrotelmontwikkeling in hoogveenrestanten
Herstel van actieve hoogveenvorming vereist stabiele waterstanden en ontwikkeling van een veenmosrijke acrotelm. Onderzoek (2017-2021) toont dat herintroductie van bultvormige veenmossen mogelijk effectief is, mits hydrologische stabiliteit en microklimaat optimaal zijn, ondanks droogte-uitdagingen.
Acrotelmontwikkeling hoogveen
Dit onderzoek richtte zich op het herstel van acrotelms in Nederlandse hoogvenen door herintroductie van bultvormende veenmossen. Belangrijkste bevindingen zijn dat bultvormers goed gedijen bij plas-dras condities met strobedekking, en dat een hoge dichtheid van introductie en hoge CO2-concentraties gunstig zijn. Het succes hangt af van hydrologische omstandigheden en concurrentie met bestaande veenmossen.
Monitoring van zonnebaarsbeheer – wegvangen en introductie van snoeken
Zonnebaarzen veroorzaken schade in Nederlandse natuur, vooral in stilstaande wateren. Snoekintroductie helpt de populatie stabiliseren, maar herstelt inheemse fauna slechts gedeeltelijk door droogte. De effectiviteit van snoeken als bestrijdingsmiddel is onduidelijk, vooral voor amfibieën. Andere maatregelen zijn soms nodig.
Verzuring van loofbossen op droge zandgronden en herstelmogelijkheden door steenmeeltoediening
In het pleistocene zandlandschap hebben atmosferische depositie van stikstof en zwavel geleid tot bodemverzuring en vermesting, wat resulteerde in verlies van voedselarme habitats. Onderzoek toont aan dat steenmeeltoediening de bodemchemie en bosgezondheid kan verbeteren, hoewel verder onderzoek nodig is.
No regret maatregelen in relatie tot Zwarte specht
In verschillende N2000-gebieden in Nederland, zoals Noord-Brabant, Gelderland en Drenthe, is de populatie Zwarte specht te laag, wat ruimtelijke ontwikkelingen bemoeilijkt. Provincies zoeken naar maatregelen die de populatie kunnen versterken, met succes in Limburg, maar de oorzaak blijft onbekend.
Zandafzetting, standplaats, beheer en botanische kwaliteit van Stroomdalgrasland
Stroomdalgraslanden zijn sterk achteruitgegaan door ingrepen en verstoring. Behoud van alle resterende gebieden is nodig. Herstel vraagt geschikt abiotiek, kalkrijk zand, en structureel maaien en/of begrazen om successie terug te zetten en open vegetaties te behouden.
Vennen in een veranderend klimaat: effecten van watertemperatuur, afgenomen verzuring en waterpeilfluctuaties
De vooruitzichten voor zwakgebufferde en zure vennen zijn verbeterd, maar organische ophoping blijft een probleem. Droogval vergroot stikstofverlies niet aantoonbaar en moet natuurlijk zijn; uitbreiding van isoetide waterplanten kan een veilig alternatief bieden.
De veenbasis: kenmerken en effecten van ontwatering, in relatie tot behoud en herstel van de Nederlandse hoogvenen
Ondanks veel hoogveenonderzoek is de rol van de veenbasis onduidelijk. Doorlatendheid kan toenemen bij uitdroging, maar effecten zijn vaak kleiner dan aantasting van bovenaf. Gebiedsgerichte inventarisatie van de veenbasis is essentieel voor herstelbeheer.