Vossen en Weidevogels in Noord-Holland
Dit rapport onderzoekt de invloed van vossenpredatie op het nestsucces van weidevogels. De resultaten laten zien dat vossen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan nestverliezen, vooral bij grutto’s en later in het broedseizoen. Daarnaast wijst het onderzoek erop dat frequente nestcontroles het broedsucces kunnen beïnvloeden. De relatie tussen vossendichtheid en predatiekans kon niet worden vastgesteld.
Verbrakking in het laagveen- en zeekleilandschap fase 1 + 2
Dit rapport onderzoekt de kansen en risico’s van verbrakking voor natuur- en waterbeheer in het Nederlandse laagveen- en zeekleilandschap. De resultaten laten zien dat een toename van het zoutgehalte kan bijdragen aan natuurherstel, minder veenafbraak en lagere methaanuitstoot. Succesvolle toepassing vraagt om een goede systeemanalyse, zorgvuldig beheer en locatiespecifieke afwegingen.
Ecologische kenmerken van weidevogeljongen en de invloed van beheer op overleving
Ecologische randvoorwaarden voor weidevogelsoorten in het broedseizoen
Dit OBN-onderzoek beschrijft de ecologische randvoorwaarden voor weidevogels in het Wormer- en Jisperveld. De beschikbaarheid van regenwormen en emelten en een geschikte vegetatiestructuur blijken cruciaal voor soorten als grutto, tureluur en kievit. Het rapport laat zien dat beheer voor weidevogels en moerasvogels verschillende eisen stelt en benadrukt het belang van gebiedsgerichte keuzes en integraal natuurbeheer
Begrazingsbeheer in relatie tot herstel van faunagemeenschappen in droge duingraslanden
Dit OBN rapport onderzoekt begrazingsbeheer in droge duingraslanden en vergelijkt 113 locaties. Begrazing vermindert verruiging, maar effecten verschillen tussen kalkarme en kalkrijke duinen. Matige graasdruk bevordert open-duinvlinders, hoge druk schaadt flora en bodemfauna. Voor sommige broedvogels is hogere graasdruk gunstig. Variatie in graasdruk en herstel van verstuiving zijn cruciaal voor duurzaam biodiversiteitsherstel.
Binnenduinrand
Veldwerkplaats Van duin tot polder: een ontdekkingstocht door een uniek overgangslandschap
Herstellen van basenrijke venen door het inbrengen van basen
Trilveen is een zeldzaam en soortenrijk laagveentype dat sterk achteruitgaat door verzuring en vermesting. Omdat nieuw trilveen nauwelijks ontstaat, zijn beheermaatregelen noodzakelijk. Onderzoek laat zien dat naast waterhuishouding ook bodemprocessen cruciaal zijn. De rapportage bundelt kennis over maatregelen als inundatie en bevloeiing en biedt water- en natuurbeheerders praktische handvatten voor weloverwogen keuzes.
Behoud van biodiversiteit in oude duingraslanden
Duingraslanden (Grijze duinen, H2130) zijn soortenrijke Natura 2000-habitats, maar oude successiestadia zijn onderbelicht geraakt in beheer. Dit rapport onderzoekt waarom sommige oude duingraslanden soortenrijk blijven en andere verarmen, welke rol stikstofdepositie speelt en welke beheermaatregelen effectief zijn voor behoud en herstel, op basis van veldonderzoek, experimenten en praktijkervaring.
Stervend Achterhaasveld Bos: Aanpak en opties ter verhoging van natuurwaarden
Waternet vroeg OBN Natuurkennis hoe inrichting en beheer van het Achterhaasveld Bos (Den en Esdoorn) in de Luchterduinen geoptimaliseerd kunnen worden nu naaldbos afsterft door langdurige vernatting. Dit beïnvloedt grondwaterkwaliteit en omliggende duinvalleien. Het rapport verkent vier beheerscenario’s, die zijn beoordeeld op kosten, Natura 2000-doelen, biodiversiteit en waterwinning, om beheerders te ondersteunen bij een strategische keuze.
Megasuppleties en zeewaartse duinontwikkeling
De duinnatuur staat onder druk door zeespiegelstijging, erosie en toenemende ruimteclaims, vooral in smalle duingebieden. Dit OBN onderzoek verkent zeewaartse kustuitbreiding als alternatief voor traditionele kustverdediging. Op basis van 28 studiegebieden zijn ontwikkelingsschema’s en ontwerprichtlijnen opgesteld voor megasuppleties die veiligheid combineren met nieuwe kansen voor duinnatuur.
Ecologische effecten van zandsuppleties op de duinen langs de Nederlandse kust
Dit OBN onderzoek toont dat ecologische effecten van zandsuppleties in duinen vooral indirect verlopen via veranderingen in dynamiek. Overstuiving beïnvloedt bodem, vegetatie en fauna sterker dan suppletie zelf, met verschuivingen in duintypen en grotere faunavariatie. Suppletie zelf heeft nauwelijks directe impact op soortensamenstelling of habitatkwaliteit.
Effecten van suppleties op duinontwikkeling – Geomorfologie
Dit onderzoek laat zien dat grootschalige zandsuppleties langs de Nederlandse kust leiden tot een structureel hogere zandaanvoer naar de duinen. Suppleties beïnvloeden daarmee duinvorming, dynamiek en mogelijk Natura 2000-habitats. Dynamisch kustbeheer biedt kansen om kustveiligheid en natuurontwikkeling beter te combineren.
Geochemische effecten van zandsuppleties in Nederland
Dit OBN-rapport analyseert de geochemische effecten van kustsuppleties langs Nederland. Onderzoek op twaalf locaties toont dat gesuppleerd zand chemisch licht verschilt van natuurlijk zand, met regionale variatie. Normen worden niet overschreden en ecologische effecten zijn contextafhankelijk. Geochemie biedt waardevolle aanvullingen voor beheer en monitoring.
Verbinden van laagveengebieden via de Randmeerzone
Het laagveen in Nederland bestaat uit twee geïsoleerde relicten in west en noordoost. Door verlies aan verbindingen zijn populaties gescheiden. Dit onderzoek verkent kansen voor een ecologische verbindingszone via de Randmeren, met potentie voor riet, veenbossen en zoete plassen, ondanks enkele resterende knelpunten tussen beide laagveengebieden in Nederland op termijn.
Stuurfactoren voor weerbare laagveensystemen tegen uitheemse rivierkreeft
In dit onderzoek is gekeken welke mogelijkheden natuurbeheerders en waterbeheerders hebben om te werken aan een dergelijk robuust watersysteem. Er is gekeken naar vier potentiële stuurfactoren voor het vergroten van de weerbaarheid van watersystemen tegen uitheemse rivierkreeft onderzocht: (a) voedselbeschikbaarheid en nutriënten, (b) oeverstructuur, (c) predator-prooirelaties en (d) gevoeligheid van waterplanten tegen destructie. Doel van het onderzoek was om meer inzicht te krijgen in de abiotische en biotische factoren en processen die aquatische laagveensystemen minder gevoelig maken voor invasie door rivierkreeften en/of de maximale rivierkreeftenpopulatie in een systeem beperken. Het onderzoek geeft daarmee handvatten voor het herstellen van aquatische systemen.
Verlanding in laagveenpetgaten
Deze verlanding van petgaten is in veel laagveengebieden gestagneerd. Het doel van dit onderzoek was om mogelijke oorzaken te begrijpen en zo mogelijk maatregelen te bedenken om de verlanding wel weer op gang te brengen. In dit onderzoek is een aantal herstelmaatregelen ingezet om verlanding te stimuleren. Eén daarvan is de inzet van drijvende constructies.
Stappenplan maaiseldonaties Heuvelland
De komende jaren worden op diverse plekken in Zuid-Limburg natuurontwikkelingsprojecten uitgevoerd. De slagingskans van dit soort projecten is groter als er maaisel wordt aangebracht uit percelen met de gewenste vegetatie. Dit rapport geeft beheerders praktische adviezen over maaiseldonaties.
Hondsbossche Duinen: Kansen voor optimalisatie natuurontwikkeling middels beheer?
In de Hondsbossche zeewering is in 2015 d.m.v. een grote zandsuppletie een nieuw duingebied aangelegd. Waterschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft OBN gevraagd hoe de natuurontwikkeling in dit gebied geoptimaliseerd kan worden en wat het advies is voor het beheer van het gebied, gezien de omringende duingebieden en de lokale situatie.
Het gebruik van Natuurbrug Zanderij Crailoo door mens en dier
Onderzoek uit 2009 naar het gebruik van de natuurbrug Zanderij-Crailoo door dieren en mensen. Deze brug verbindt natuurgebieden in het Gooi. Reeën, vossen, dasse en zes soorten amfibiën en 2 soorten reptielen gebruiken de brug.
Herstelmaatregelen voor behoud van brakke natuur in Westzaan
In dit rapprort lees je hoe verbrakking kan bijdragen aan het herstel van zeldzame brakke vegetaties in polder Westzaan en over de impact op Natura 2000-habitats H6430B en H7140B en het belang van waterdynamiek en oeverbeheer voor natuurbehoud.
Loopkevers en andere bodemfauna bij natuurbruggen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Het rapport behandelt de monitoring van loopkevers en andere bodemfauna op de natuurbruggen Zandpoort en Zeepoort in Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Doel was de ecologische functie van de bruggen te evalueren als verbindingszones voor soorten die anders geïsoleerd zouden blijven.
Kustbroedvogels in Nederland
Deze brochure biedt inzicht in het inrichten en beheren van broedhabitats voor kustbroedvogels in Nederland. Gericht op terreinbeheerders en beleidsmakers, behandelt het duurzame en effectieve maatregelen voor natuurherstel, met speciale aandacht voor factoren als habitatdynamiek, predatie en menselijke verstoring.
Natuur en stikstof: doen wat moet en kan
Het adviesrapport ‘Doen wat moet én kan’ van de Ecologische Autoriteit concludeert dat het slecht gaat met de stikstofgevoelige natuur in Nederland. De overheid moet en kan nu noodmaatregelen nemen om de eigen natuurdoelen nog te halen. In dit kennisuur worden de analyses uit het rapport besproken.
Eutrofiering bij natuurontwikkelingsprojecten
In laagveengebieden worden diverse natuurherstelmaatregelen toegepast, maar deze leiden niet altijd tot herstel van de aquatische natuur. Soms verslechtert zelfs de waterkwaliteit. Op basis van literatuur, data-analyse en interviews onderzoekt dit rapport de relatie tussen inrichtingsmaatregelen en waterkwaliteit. Oorzaken zijn niet eenduidig aantoonbaar, maar risicofactoren worden wel benoemd.