Kustbroedvogelbiotopen
Dit rapport biedt een overzicht van effectieve en duurzame maatregelen voor het beheer en de inrichting van broedgebieden voor kustbroedvogels. Het richt zich op het behouden van natuurlijke dynamiek, optimalisatie van waterpeil, en aanvullende maatregelen zoals predatorenbestrijding.
Herstelmaatregelen en stikstofdepositie in het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid
Wösten Juridisch Advies vroeg OBN om advies over herstelmaatregelen en stikstofreductie in Kennemerland-Zuid. Conclusie: maatregelen volstaan niet zonder stikstofreductie, gezien blijvende schade door hoge depositie. Dit geldt voor twee stikstofgevoelige habitats en mogelijk andere Natura 2000-gebieden langs de kust.
Handleiding dynamisering zeereep (Nl & Eng)
Deze brochure biedt beheerders praktische richtlijnen voor dynamisch beheer van de zeereepduinen. Het ondersteunt duurzame kustveiligheid, biodiversiteitsherstel en klimaatbestendigheid, met aandacht voor doelstellingen, randvoorwaarden, uitvoering en monitoring van dynamisering langs de Nederlandse kust.
Werkprotocol: konijnen uitzetten voor populatieherstel
De dynamiek in de kustduinen neemt af door verhoogde stabiliteit en stikstofneerslag. Konijnen zijn essentieel voor het ecosysteem in de duinen, maar lage populaties vormen uitdagingen. Terreinbeheerders willen konijnen herintroduceren om de ecologische balans te herstellen. Dit protocol is hierbij een praktische handleiding.
Kansen voor biodiversiteit bij klimaatmaatregelen in laagveen
Onderzoek naar de impact van vernatting op biodiversiteit in laagveengebieden. Ontdek hoe waterherkomst en vernattingstype bijdragen aan natuurontwikkeling en klimaatdoelen. Inclusief beslisboom voor beheerders.
Herstel konijnenpopulaties in de kustduinen
Konijnen zijn cruciaal voor het behoud van Grijze Duinen, maar hun populaties herstellen traag door virussen en habitatproblemen. Onderzoek richt zich op het verbeteren van hun herstel door inzicht in virussen, genetica, voedselkwaliteit en habitat, met aanbevelingen voor beheer en bijzettingen.
Kalkarme Grijze duinen of Duinheide – de rol van wortelbiomassa
Droge duingraslanden staan onder druk door stikstofdepositie en verzuring. Kleinschalige verstuiving kan herstel stimuleren, maar werkt niet overal. Onderzoek naar wortelbiomassa, fosfaatbeschikbaarheid, kalk- en ijzerrijkdom laat zien welke bodemcondities verstuiving bevorderen. De resultaten bieden handvatten om per gebied te bepalen of actieve verstuiving kansrijk is of ontwikkeling richting duinheide beter kan worden voortgezet.
Interacties waddengebied
Dit rapport onderzoekt habitat-overstijgende interacties in het Waddengebied, met focus op de ecologische connectiviteit tussen wad en schoorwaleilanden. Het benadrukt de noodzaak van gecoördineerd beheer voor ecosysteembehoud. Experimenten tonen aan dat mossel- en zeegrasvestiging gunstig zijn voor eilandstabiliteit, maar vereisen verbeterde structuren en begrip van lokale dynamiek.
Effecten van wisselbegrazing op vegetatie en fauna van duingraslanden
Begrazing is een veel toegepaste maatregel in de kustduinen. De maatregel is effectief om verruiging van (half)open duin door hoge grassen en struweel tegen te gaan. Het herstel van de biodiversiteit treedt helaas vaak slechts gedeeltelijk op. Waarschijnlijk pakt de toegepaste graasdruk voor een deel van de karakteristieke planten en diersoorten negatief uit, terwijl deze druk voor het terugdringen van verruiging noodzakelijk is. In dit onderzoek is gekeken wat het effect is van wisselbegrazing, waarbij gebieden afwisselend wel of geheel niet worden begraasd.
Populatiedynamiek en bescherming van Tapuiten in de Noordduinen in 2019
De Tapuit, een vogel die afhankelijk is van open duinhabitats, heeft in Nederland een sterke afname doorgemaakt. Oorzaken zijn vergrassing door stikstof en het afnemen van konijnenpopulaties. Er zijn beheersmaatregelen getroffen, zoals grazen met schapen en bescherming tegen predatie.
Langetermijneffecten van extensieve duinbegrazing in kalkarme kustduinen
Ruimte voor zand
Onderzoek toont aan dat voor een functionerend kustlandschap een minimale ruimte van van minstens 1500-2200 meter duinzones nodig is voor biodiversiteit. Ontdek welke delen van de Nederlandse kust breed genoeg zijn en hoe beheer en suppletiemethoden kunnen bijdragen aan natuurherstel.
Populatiedynamiek en bescherming van Tapuiten in de Noordduinen in 2018
De tapuitpopulatie in Nederland is sterk afgenomen door verlies van open duinhabitats en konijnenafname. Beheersmaatregelen zoals begrazing, habitatherstel en nestbescherming worden ingezet om deze bedreigde vogelsoort te behouden.
Beheeradvies activering eolische dynamiek duinen Zwanenwater als PAS-maatregel voor habitattype H2130 Grijze duinen
Het habitattype H2130 Grijze duinen is in Nederland achteruitgegaan door stikstofvervuiling. Om dit tegen te gaan, worden herstelmaatregelen genomen, zoals het stimuleren van verstuiving. Dit bevordert bodemverjonging en behoudt de ecologische variatie in duingebieden, zoals in het Zwanenwater.
Herstel grijze duinen door reactiveren kleinschalige dynamiek
In duingebieden moet kleinschalige verstuiving zorgvuldig worden gepland op lange termijn. Strategieën variëren van vegetatiebeheer tot het activeren van stuifkuilen, afhankelijk van kalkgehalte en ecologische noodzaak, met aandacht voor praktische uitvoering en ruimtelijke spreiding.
Beheeradvies activering eolische dynamiek duinen Zuid-Kennemerland als PAS-maatregel voor habitattype H2130 Grijze duinen
Het habitattype H2130 Grijze duinen is afgenomen door stikstofdepositie. In het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) worden maatregelen, zoals het bevorderen van verstuivingsdynamiek, genomen om herstel en uitbreiding te stimuleren, vooral in Zuid-Kennemerland.
Natuurkwaliteit en PAS herstelopgave in de Amsterdamse Waterleidingduinen
Waternet maakt zich zorgen over de hoge graasdruk van damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Het deskundigenteam adviseert een reductie van PAS-maatregelen, het plaatsen van exclosures om kwetsbare soorten te beschermen en het verminderen van de damhertenpopulatie voor natuurherstel.
Beheeradvies De Schorren, Texel
In 2015 stelde Natuurmonumenten een visie op voor het behoud en mogelijke uitbreiding van het kweldergebied De Schorren op Texel. Onderzoek wijst uit dat uitbreiding moeilijk is door veranderde hydrodynamiek, maar het behoud kan met rijshoutdammen. Monitoring van hoogteontwikkeling is aanbevolen.
Populatiedynamiek en bescherming van Tapuiten in de Noordduinen in 2015
De Tapuitenpopulatie in de Noordduinen is essentieel voor het behoud van de soort in Nederland. De populatie daalt sinds 2012 door verminderde voortplantingssucces en toenemende predatie. Herstelmaatregelen zoals begrazing en nestbescherming kunnen mogelijk helpen, maar vereisen monitoring.
Beheeradvies activering eolische dynamiek op de Waddeneilanden als PAS-maatregel voor habitattype H2130 Grijze duinen
Habitat H2130 Grijze duinen in Nederlandse kustgebieden, vooral op kalkarme Waddeneilanden, lijdt onder stikstofvervuiling. Herstelmaatregelen, zoals verstuiving om duinverjonging te bevorderen, worden onderzocht en toegepast via het PAS-programma. Nieuwe inzichten richten zich op duurzame natuurbeheeraanpak.
Beheeradvies Noordduinen – Grafelijkheidsduinen herstel verstuivingsdynamiek
In 2015 vroeg Landschap Noord-Holland advies over het herstel van witte en grijze duinen in de Noordduinen en Grafelijkheidsduinen. Het doel was het reactiveren van de verstuivingsdynamiek om de Tapuit te behouden, met 6 hectare stuifkuilen als doel voor 2016-2021.
Effecten van meteorologische condities, het kerven en kaalscheren van de zeereepzone op de samenstelling van regenwater, bodemvocht en grondwater in de Kennemerduinen
Kerven van de zeereep en kaalscheren zijn hydrogeochemisch gunstig voor het behoud van grondwaterkwaliteit, verhogen van de grondwaterstand, vertragen ontkalking en ondersteunen duurzame duindynamiek en het behoud van Grijze duinen.
Peilfluctuaties in het laagveenlandschap: relaties tussen hydrologie, ecosysteemdynamiek en Natura 2000-habitattypen – Rapportage 2
Dit onderzoek verkent voor- en nadelen van natuurlijk peilbeheer in laagveen en toont dat verhoogde waterstanden onder voorwaarden gunstig zijn. Waterkwaliteit, bodemsamenstelling, geohydrologische positie en timing zijn cruciaal voor effectief beheer.
Ontwikkeling van eilandstaarten
Dit rapport beschrijft de ontwikkeling van eilandstaarten op de Waddeneilanden, hun afgenomen dynamiek en biodiversiteit, en verkent hoe inzicht in geomorfologie, waterhuishouding en vegetatie beheerders helpt om met gericht ingrijpen verjonging te stimuleren.