Wat is een ‘LESA’?
In een LESA worden patronen en trends van soorten en omgevingsfactoren – geïntegreerd tot een samenhangend beeld van de ecologisch relevante sturende factoren in een gebied. Dat inzicht in sturende factoren wordt gebruikt voor oplossingsrichtingen voor problemen bij natuurbehoud, -beheer, of -herstel.
Een LESA is een gebiedsdiagnose op maat: eerst kijken wat er al voorhanden is, daarna doen wat nodig is.
Landschapsecologie
Er zijn zeer veel definities van wat “landschapsecologie” nu eigenlijk is. De meest eenvoudige manier om het te begrijpen is dat landschapsecologen kijken hoe soorten zich vestigen en gedragen in een landschap. Daarbij reageren die soorten op de omgevingscondities ter plaatse. Dat doen we niet alleen per gebied – maar ook kijken we naar de ontwikkelingen in de tijd. Een belangrijke manier om te achterhalen welke processen er spelen, is door te kijken naar patronen! Dus we gebruiken de verdeling van soorten in een gebied en in de loop van de tijd om te weten te komen welke sturende processen er zijn, en hoe ze eventueel veranderd zijn.
NOTE
Watersystemen
Voor de beoordeling van aquatische systemen zijn uitgebreide analysemethoden opgesteld. Met name ook tbv. de KaderRichtlijn Water. Er vindt nog te weinig cross-over plaats tussen terrestrische en aquatische systeemanalysen.
Links naar handige tools of websites kun je zo weergeven:…….
….. of zo:
gWatlas (TNO)
In één oogopslag informatie over grondwaterkwaliteit, grondwaterstanden, hydrogeologische ondergrond-modellen en de waterhuishoudkundige kenmerken van een gebied.
Grondwater modelberekeningen (Dinoloket)
Detailinformatie over de bodemopbouw en grondsoort (bijv. zand, klei, veen), boormonsterprofielen en verticale doorsneden van de ondergrond van Nederland
Historisch waterbeheer (WUR)
Informatie en onderzoek over historische watersystemen — hoe deze functioneerden, hoe ze in de loop der tijd zijn veranderd en hoe die kennis gebruikt kan worden voor reconstructie of herstel van waterbeheer.
gWatlas (TNO)
In één oogopslag informatie over grondwaterkwaliteit, grondwaterstanden, hydrogeologische ondergrond-modellen en de waterhuishoudkundige kenmerken van een gebied.
Grondwater modelberekeningen (Dinoloket)
Detailinformatie over de bodemopbouw en grondsoort (bijv. zand, klei, veen), boormonsterprofielen en verticale doorsneden van de ondergrond van Nederland
Historisch waterbeheer (WUR)
Informatie en onderzoek over historische watersystemen — hoe deze functioneerden, hoe ze in de loop der tijd zijn veranderd en hoe die kennis gebruikt kan worden voor reconstructie of herstel van waterbeheer.
STOWA
Documenten zoals de STOWA lijst zou je als volgt kunnen opnemen:
- Handboek ecohydrologische systeemanalyse beekdallandschappen - Stowa, 2017 (stowa.nl )
- Waterwijzer Natuur - Stowa, 2018 (16.5 Mb)
- Watertypen gids - Stowa, 2005 (6.4 Mb)
- Watertypen gids - Stowa, 2005 (6.4 Mb)
- Watertypen gids - Stowa, 2005 (6.4 Mb)
- Waterwijzer Natuur - Stowa, 2018 (16.5 Mb)
- Waterwijzer Natuur - Stowa, 2018 (16.5 Mb)
- Waterwijzer Natuur - Stowa, 2018 (16.5 Mb)
- Waterwijzer Natuur - Stowa, 2018 (16.5 Mb)
Hulpmiddelen
Hier komt een overzicht van handige websites. Het zijn er nogal veel, dus wellicht indelen met behulp van tabs. Vormgeving aanpassen (beter duidelijk maken welke websites bij welke tab horen)
Bodemprofielen en verspreiding lagen
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
BRO-modellen toegelicht
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Bodemhoogtekaarten
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Bodemprofielen en verspreiding lagen
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Bodemprofielen en verspreiding lagen
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Bodemprofielen en verspreiding lagen
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Stappenplan
Voor het maken van een Natuurdoelanalyse en het uitvoeren van Herstelmaatregelen, is er een stappenplan ontwikkeld met 5 verschillende onderdelen.
Marijn: ik denk dat alle stapjes van blok 1 een stappenplan vormen van hoe je een lesa maakt. Blok 2 en verder lijken mij meer een apart onderdeel in de groene navi balk (Herstelmaatregelen & Analyse ofzo)
Basis: wat zijn de lokale instandhoudingsdoelen?
De basis van de gehele analyse hierna is een goed en compleet overzicht van de doelen voor een gebied. Dus het maken van een overzicht van de Kernopgaven en de Instandhoudingsdoelen is het fundament voor de eigenlijke analyse.
Wat moet je doen?
Kernopgaven
“Ten behoeve van de formulering van de Natura 2000-doelen op landelijk en op gebiedsniveau zijn per landschapstype kernopgaven geformuleerd (voormalige Ministerie LNV, 2006). Deze zijn opgenomen in het Natura 2000-doelendocument. Aan elk Natura 2000-gebied zijn één of meer kernopgaven toebedeeld. Elk Natura 2000-landschap én elk Natura 2000-gebied levert nu en op termijn een eigen specifieke bijdrage aan de instandhouding van de biodiversiteit van de Europese Unie.”
Instandhoudingsdoelen
Naast de doelen die in de kernopgaven staan, zijn er voor elk gebied specifieke doelen voor een aantal soorten en Habitattypen geformuleerd. Dit zijn de ‘instandhoudingsdoelen’ zoals in het Aanwijzingsbesluit zijn vastgelegd. Een instandhoudingsdoelstelling kan zowel een behouds- als een uitbreidingsdoelstelling inhouden, maar zorgt er altijd voor dat de situatie van het moment van aanwijzing niet verder mag verslechteren.
Natuurkwaliteit en -omvang
De eerste stap is altijd het vaststellen van de natuurkwaliteit en dan vooral wat zijn daarin de trends? Vragen daarbij kunnen onder andere zijn:
- Zien we trends en patronen in de ontwikkeling van de natuurkwaliteit? Is er ruimtelijke variatie, en/of variatie in de tijd?
- Reageren alle delen van het gebied hetzelfde?
- Is de trend in het onderzoeksgebied hetzelfde als in andere Natura 2000-gebieden?
- Hoe ver zijn we af van de lokale gunstige staat van instandhouding?
Alleen op basis van deze informatie is het mogelijk om te achterhalen of, en zo ja – welke problemen er in een gebied spelen. Daarna is het belangrijk te achterhalen welke rol drukfactoren hebben bij de waargenomen ontwikkelingen.
Wat moet je doen?
Ligging en omvang
- De ligging en omvang van de habitattypen kan worden vastgesteld aan de hand van de habitattypenkaart die van elk Habitatrichtlijngebied gemaakt moet worden. (Voor het maken van habitattypenkaarten is een apart Methodiekdocument beschikbaar via BIJ12.)
- De ligging en omvang van leefgebieden van Habitatrichtlijnsoorten, hun populatie-omvang en trends.
- De ligging en omvang van leefgebieden van Vogelrichtlijnsoorten, hun populatie-omvang en trends.
Habitattypenkwaliteit
- Volg de methode van John Jansen en Rienk Jan Bijlsma (WEnR) om een eerste indruk te krijgen van de habitattypenkwaliteit.
- Momenteel zijn de criteria voor de samenstelling en kwaliteit van de habitattypen vastgelegd in de Profielendocumenten, en dat zijn:
-Deelnemende vegetaties.
-Standplaatsfactoren.
-Typische soorten
-Overige kenmerken van goede structuur en functie. - Er wordt momenteel gewerkt aan het operationaliseren van deze vier kenmerken in een systeem om de habitattypenkwaliteit mee te kunnen bepalen. Voor meer informatie over de profielendocumenten: kijk op de website van Natura 2000. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt over de monitoring van habitattypen in de Werkwijze Monitoring Beoordeling Natuurnetwerk – Natura 2000 op de website van BIJ12. Dit hangt ook nog af van der discussies rondom de Actualisatie Doelensystematiek Natura 2000.