OBN nieuws uit het Vakblad natuur, bos, landschap herfst 2026
De afgelopen decennia hebben beheerders veel maatregelen genomen om de effecten van overmatige stikstofdepositie te verminderen. In veel gevallen laten die meteen positieve effecten zien. In andere gevallen zijn de effecten pas na een langere tijd meetbaar en soms zijn de effecten na tien of vijftien jaar alweer verdwenen.
Om te weten welke maatregelen in welke gebieden en op welke termijn positief uitpakken, is het belangrijk om goed te monitoren. Dat gebeurt uiteraard al vaak in de reguliere SNL-cyclus of in langlopende meetnetten. Maar die zijn lang niet altijd specifiek gericht op de effectiviteit van de maatregelen.
Jaarlijks stelt OBN Natuurkennis daarom een budget beschikbaar om de langetermijneffecten van uitgevoerde OBN-maatregelen te onderzoeken. In deze OBN nieuws (Vakblad natuur, bos, landschap herfst 2026) geven we twee voorbeelden van vervolgmonitoring van maatregelen die minimaal vijf jaar geleden zijn afgerond, en een voorbeeld van onderzoek waarin 25 jaar lang de ontwikkelingen in drie natte schraallanden zijn gevolgd.
Rode lijst met groene stip
Naast de jaarlijkse monitoringsprojecten, start OBN Natuurkennis dit najaar met een groot onderzoek naar de effecten van OBN-maatregelen uit de jaren negentig van de vorige eeuw. Toen is in het programma Effectgerichte maatregelen begonnen met het beperken en/of ongedaan maken van de effecten van verzuring, vermesting en verdroging. Belangrijk is natuurlijk om te weten of het gevoerde natuurbeleid en -herstelbeheer geleid heeft tot een toename van bedreigde soorten en of de effecten van het gevoerde beleid duurzaam zijn. Welke soorten profiteren niet van de geleverde inspanningen en hebben meer aandacht nodig?
Het onderzoek moet inzicht geven in de effectiviteit van de uitgevoerde natuurherstelmaatregelen via een gestandaardiseerde methodiek. De methode Rode Lijst met Groene Stip gebruikt Rode Lijst-soorten als graadmeter voor succes. In 2000 en in 2010 is een eerste en tweede ronde langs uitgevoerde projecten gedaan. Het idee is om de ronde nogmaals te doen. Daarmee ontstaat een interessante en unieke tijdreeks van 20 à 30 jaar waarin de effecten van de maatregelen nauwkeurig zijn gevolgd.