Beheer en inrichting van mergelgroeven en rotsen

Samenvatting

De Limburgse mergelgroeves en rotsen herbergen een grote diversiteit aan planten- en diersoorten. Veel van deze soorten zijn in Nederland zeldzaam en beperkt tot Zuid-Limburg en een aantal habitattypen en diersoorten staat op de Europese habitatrichtlijn. Zowel voor het beheer en (her)inrichting van oude mergelgroeves als voor de inrichting, oplevering en vervolgbeheer van nog actieve mergelgroeves bestaat de vraag welke maatregelen kunnen leiden tot de instandhouding of uitbreiding van deze Natura2000 soorten en habitats en andere aanwezige natuurwaarden. Op basis van bestaande verspreidingsgegevens, literatuur en de kennis en ervaring van beheerders en soortexperts is een analyse gemaakt van de geologie, hydrologie en ecologie van dagbouwmergelgroeves en rotsen. De resultaten hiervan zijn vertaald naar adviezen voor beheer en inrichting van mergelgroeves.

Beheeradvies

• Voer begrazing uit met schapen en geiten om (half)open groeves open te houden. Gebruik een lage graasdruk in de zomer en een hoge graasdruk in het najaar en de winter om struweel en vergrassing te voorkomen, zonder dat het ten koste gaat van bloemaanbod en zaadzetting.
• Verwijder gericht boom- en struweelopslag om geschikte vestigingsplaatsen voor doelsoorten beschikbaar te houden.
• Plag de bovenliggende zand- en grindafzettingen tot op het raakvlak met kalkrotsen om nieuwe vestigingskansen te bieden voor pionierbegroeiingen op rotsbodem. Dit wordt pas recent geëxperimenteerd.
• Maak en beheer voortplantings- en verblijfswateren voor soorten zoals de vroedmeesterpad en geelbuikvuurpad ter vervanging van elementen in het oude cultuurlandschap (bijvoorbeeld karrensporen en drinkpoelen).
• Verwijder invasieve soorten zoals acacia, vlinderstruik, dwergmispel en hartbladige els om natuurlijke successie mogelijk te maken.
• Voer intensief, sturend beheer uit dat aansluit bij het oude cultuurlandschap om soorten en typen van open en halfopen mergelgroeves en rotsen te behouden. Dit kan niet bereikt worden met natuurlijke ontwikkeling alleen.