Bron- en symptoomaanpak van probleemkruiden in extensief beheerd grasland: Pitrus, Jakobskruiskruid en Ridderzuring
R&D OBN- 47-CU
Extensief beheerde graslanden zijn biodiverse graslanden met soms ook struweel en bomen die worden verarmd in stikstof en andere nutriënten. De meeste extensief beheerde graslanden liggen in natuurgebieden en hebben een agrarisch verleden, maar er zijn ook percelen die nog steeds een agrarische functie hebben en onder het stelsel voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer vallen. De natuurkwaliteit van deze percelen is vaak niet op orde, vanwege te weinig diversiteit aan kruiden en/of een te klein aantal soorten kruiden.
Een van de problemen bij de overgang van intensief naar extensief beheerd grasland is het opkomen van onkruiden. Het zijn soorten die zich makkelijk over extensief beheerde graslandpercelen kunnen uitbreiden. Ze zonderdrukken doelplantensoorten en creëren een ongeschikte habitat voor doelfauna.
Dit adviesrapport geeft handelingsperspectief voor bron- en symptoomaanpak van drie probleemkruiden: Pitrus (Juncus effusus), Jacobskruiskruid (Senecio jacobaea) en Ridderzuring (Rumex obtusifolius). Deze probleemkruiden zijn weliswaar apart van elkaar onderzocht maar opvallend genoeg zijn er overkoepelende mechanismes die ten grondslag liggen aan de toename van deze drie probleemkruiden in extensief beheerde percelen. De adviezen voor beheerders reiken dus ook verder dan alleen de drie beschreven soorten.
Afhankelijk van het beheerdoel en de bedekking kan er gekozen worden voor bronaanpak of symptoomaanpak. Bij een gras/kruiden en weidevogel beheerdoel wordt als richtlijn een Pitrusbedekking <10% genomen; bij een beheerdoel botanisch, overige fauna of veenvorming, ligt dit op <30-40%. Bronaanpak is gericht op het voorkomen van problemen met Pitrus of het binnen de perken houden van het aantal planten. Symptoomaanpak is erop gericht om het aantal planten af te laten nemen. De maatregelen genoemd onder “Bij aanhoudend probleem” zijn ingrijpender en geschikt voor situaties waarin de overlast van Pitrus zeer groot is of waarin er om een andere reden al geakkerd wordt. Dit figuur is geïnspireerd door een rapport van Altenburg en Wymenga (2018).
Om Jakobskruiskruid onder controle te houden (symptoomaanpak) is een combinatie van verschillende maatregelen nodig. Wanneer er geen Jakobskruiskruid aanwezig is kan men zich beperken tot preventie (bronaanpak) en vroege detectie. Bij aanwezigheid van Jakobskruiskruid zijn er verschillende opties mogelijk voor de bestrijding op korte en lange termijn. Foto: Merijn Bos.
Bronaanpak is gericht op het voorkomen van problemen met Ridderzuring of het binnen de perken houden van het aantal planten. Wanneer de wens is om het aantal planten af te laten nemen, wordt er over gegaan op symptoomaanpak. De maatregelen genoemd onder “Bij aanhoudend probleem” zijn ingrijpender en geschikt voor situaties waarin de overlast van Ridderzuring zeer groot is of waarin er om een andere reden al geakkerd wordt.
