OBN-2026-153-FA
Begrazing levert een belangrijke bijdrage aan het behoud en herstel van open en dynamische landschappen en van bijzondere (N2000) habitattypen. Door o.a. hun selectieve begrazing, betreding, verspreiding van nutriënten en zaden, het omwoelen van de bodem, of het doorbreken van dichte vegetatie van dominante plantensoorten ontstaat variatie wat gunstig is voor de biodiversiteit. Nu de wolf is teruggekeerd en in toenemende mate (gehouden) grazers in natuurgebieden predeert staat de continuïteit van begrazing als beheermaatregel onder toenemende druk. Zo is op sommige heideterreinen de schapenbegrazing al gestopt omdat aanpassingen, zoals gescheperde kuddes met kuddebewakingshonden, wolfwerende rasters, of ’s nachts opstallen, niet haalbaar bleken; natuurlijke verdedigingsmechanismen van schapen en geiten (klimmen op steile kliffen) is in vlakke Nederlandse natuurterreinen niet effectief.
Om begrazing te kunnen blijven inzetten is het belangrijk te onderzoeken op welke manieren begrazingsbeheer aangepast kan worden om deze wolf-bestendig te maken. Op basis van ervaringen uit het buitenland wordt verwacht dat sociale kuddes runderen of paarden wel weerbaarheid tov de wolf kunnen ontwikkelen, maar er is tot nog toe weinig wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Zo is onbekend hoe / onder welke omstandigheden deze weerbaarheid zich ontwikkelt en hoe lang dit duurt. Daarnaast is onduidelijk in hoeverre deze veranderingen (terreingebruik / gedrag grote grazers) consequenties hebben voor graaspatronen, behalen van natuurdoelen en openstelling van gebieden voor publiek (publieksveiligheid). De urgentie is hoog: er is veel maatschappelijke onrust over de aanwezigheid van de wolf en predatie van grazers in en nabij natuurgebieden.
Urgente vragen van terrein- en kuddebeheerders zijn:
1) of er verschil zit in weerbaarheid tussen rassen,
2) en in de samenstelling en grootte van een kudde,
3) hoe lang het duurt om die weerbaarheid te ontwikkelen, en
4) hoe gedragsveranderingen doorwerken in graaspatronen, behalen van natuurdoelen en voor publieksveiligheid.
Deze antwoorden zijn extra relevant aangezien runderen en paarden gehouden dieren zijn die volgens de Wet Dieren beschermd moeten worden tegen roofdieren en vanwege de genoemde maatschappelijke onrust. Deze opgedane kennis is ook toepasbaar voor veehouders die natuurgronden pachten en voor beleidsmakers wbt inzet van begrazing voor het halen van natuurdoelen. Het doel van dit project is te komen tot een effectieve en duurzame begrazingsvorm in natuurgebieden met wolven.
Hoofdvraag:
Wat voor invloed heeft de wolf op de jaarrond begrazing met runderen en paarden en hoe werkt dit door op de te behalen natuurdoelen en opstelling voor publiek?
