OBN 2012-166-DK
Dit onderzoek beschrijft de ecologische effecten van zandsuppleties op de duinen, met speciale aandacht voor de rol van dynamiek (mate van overstuiving en zandtransport). Uitgangspunt is dat niet alleen suppletie zelf, maar vooral de daardoor beïnvloede dynamiek bepalend is voor geomorfologie, bodem, vegetatie en fauna.
Geomorfologisch onderzoek toont aan dat de gehanteerde indeling in dynamiekklassen goed onderscheid maakt tussen gebieden met geringe en sterke overstuiving. In hoogdynamische gebieden vindt substantiële zandverplaatsing plaats, ook tot circa 500 m landinwaarts. Dit leidt nauwelijks tot hoogteveranderingen, maar wel tot ecologische effecten zoals aanvoer van kalk en nutriënten, zichtbaar in een hogere pH. De invloed van verstuiving reikt daarmee verder landinwaarts dan in de huidige meetopzet is meegenomen. Suppleties blijken niet de start van deze dynamiek te zijn; overstuiving trad ook vóór 1990 al op en hangt samen met erosie en open zeereepfronten.
Uit bodem- en vegetatieonderzoek blijkt dat directe effecten van suppletie op bodemchemie en gewaseigenschappen beperkt zijn. Effecten van dynamiek zijn veel sterker. In het Renodunale district leidt hoge dynamiek vooral tot meer zoutinput (Na, Mg), terwijl in het Waddendistrict vooral extra aanvoer van vers zand domineert. Hogere dynamiek veroorzaakt verschuivingen in habitattypen, met uitbreiding van Embryonale en Witte duinen en veranderingen binnen de Grijze duinen. Het is onzeker of dit op termijn leidt tot afname van het areaal Grijze duinen.
Vegetatieanalyses bevestigen dat dynamiek de belangrijkste sturende factor is. Suppletie heeft nauwelijks directe invloed op soortensamenstelling of kwaliteit van habitattypen. Eventuele veranderingen in Grijze duinen zijn subtiel en contextafhankelijk.
Faunaonderzoek laat zien dat dynamiek leidt tot grotere variatie in faunagemeenschappen. Suppletie heeft geen aantoonbaar effect op grootte, samenstelling of voedselgilden van fauna. De invloed van dynamiek is hierbij duidelijk groter dan die van suppletiemateriaal.
Concluderend zijn de ecologische effecten van suppleties vooral indirect en verlopen zij via veranderingen in dynamiek.
