OBN 2012-141-DK
Dit rapport presenteert de resultaten van het geochemische en sedimentologische onderdeel van het OBN-project “Vooronderzoek suppleties: effecten op dynamiek en geochemie”. Doel van het onderzoek is vast te stellen of zandsuppleties leiden tot wezenlijke verschillen in geochemische samenstelling en korrelgrootteverdeling tussen natuurlijk duinzand en zand dat via suppleties op de zeereep en het achterliggende duin terechtkomt.
Langs de Hollandse kust zijn zes proefgebieden onderzocht, variërend van referentielocaties zonder suppletie-invloed tot locaties met duidelijke overstuiving van gesuppleerd zand. In totaal zijn 366 bodemmonsters genomen langs elf kusttransecten en geanalyseerd op korrelgrootte, organische stof, kalk, nutriënten en een groot aantal hoofd- en spoorelementen. Met geomorfologische data is vastgesteld welke monsters zeker door recente overstuiving zijn beïnvloed.
De resultaten laten zien dat gesuppleerd zand tot circa 120–230 m landinwaarts wordt afgezet in lagen van 0,1 tot 5 m dik. In het Waddendistrict onderscheidt gesuppleerd zand zich duidelijk van natuurlijk duinzand door hogere gehalten aan kalk, fosfor, zwavel en diverse metalen, en door lagere gehalten aan organische stof en een lagere C/N-verhouding. Kalk blijkt hier de beste tracer voor suppletiezand. In het Rhenodunale district is het onderscheid complexer: gesuppleerd zand bevat daar relatief meer metalen (zoals Fe, Zn en Co) maar juist minder kalk; een combinatie van elementen is hier nodig om suppletiezand te herkennen.
Wat betreft korrelgrootte is gesuppleerd zand gemiddeld grover en bevat het significant minder lutum en slib dan natuurlijk duinzand, wat de verstuifbaarheid kan vergroten. De verschillen vallen echter binnen de natuurlijke variatie langs de kust en hebben waarschijnlijk beperkte geomorfologische en ecologische gevolgen.
Bodemkwaliteitsnormen worden nergens overschreden en organische microverontreinigingen zijn niet aangetoond. Het rapport concludeert dat zandsuppleties wel meetbare, maar contextafhankelijke geochemische en sedimentologische veranderingen veroorzaken, en doet aanbevelingen voor vervolgonderzoek om langetermijneffecten beter te begrijpen.
