Habitatselectie en overleving kievitskuikens in graslanden

Samenvatting

De populatie van kieviten in Nederland neemt al twintig jaar drastisch af, vergelijkbaar met de afname van grutto. Dit komt voornamelijk door lage kuikenoverleving, beïnvloed door habitatkwaliteit, voedselbeschikbaarheid en predatie. In dit onderzoek is in zeven Nederlandse gebieden bekeken waarom kievitskuikens zo slecht overleven. De resultaten van deze studie laten zien dat kievitsgezinnen duidelijk plekken in het landschap selecteren met een relatief goede opgroeihabitat. Doorslaggevend lijken de aanwezigheid van voedsel voor de jonge kievitskuikens, namelijk kleine geleedpotigen die op de bodem leven, maar ook de bereikbaarheid daarvan in korte vegetatie. Eenmaal op een geschikte locatie, waren de gezinnen vrij stationair. Naarmate het broedseizoen vorderde, nam de beschikbaarheid van plekken met lage
vegetatie, hoge vochtigheid en aanwezigheid van veel kleine insecten af.

Beheeradvies

• Zorg voor voldoende vochtige gebieden door het verhogen van het waterpeil en het creëren van plasdraspercelen. Dit bevordert de aanwezigheid van korte vegetatie en microreliëf, wat essentieel is voor kievitskuikens. Bovendien waarborgt dat een rijke populatie van kleine insecten.
• Vermijd het egaliseren van percelen om microreliëf te behouden. Dit biedt kievitskuikens de noodzakelijke dekking en voedselbronnen zoals kleine geleedpotigen die zich in een gevarieerde bodemstructuur kunnen ontwikkelen.
• Gebruik beheermethoden zoals vernatting, voorbeweiding, extensieve beweiding, en het uitstellen van mestgift tot na het broedseizoen om een kortere vegetatie te bevorderen. Dit maakt het gemakkelijker voor kuikens om voedsel te vinden en vermindert de kans op predatie.
• Creëer en onderhoud voldoende opgroeihabitats om te voorkomen dat predatie een disproportioneel grote impact heeft op de kuikens. Dit kan door een samenhangend netwerk van geschikte gebieden te beheren.

Beleidsadvies

• Ontwikkel en implementeer beleidsmaatregelen die het waterpeil in graslanden reguleren om voldoende vochtige gebieden te creëren. Dit ondersteunt de groei van korte vegetatie en bevordert een goede opgroeihabitat voor kievitskuikens.
• Voer beleid in dat het egaliseren van percelen verbiedt en stimuleer het behoud van microreliëf.
• Stimuleer het gebruik van agrarische praktijken zoals uitgestelde mestgift, vernatting, en extensieve beweiding door subsidies of richtlijnen.