OBN 2013-169-BE
Het rapport “Herstel broekbossen” presenteert de resultaten van een OBN-project gericht op het herstel en de ontwikkeling van broekbossen, onderdeel van habitattype H91E0 (vochtige alluviale bossen). Doel was bestaande kennis te bundelen, kennishiaten te benoemen en aanbevelingen te formuleren voor beheer en onderzoek. Het rapport actualiseert het preadvies Natte Bossen (2000), in het licht van nieuwe ontwikkelingen zoals waterberging in beekdalen en natuurontwikkeling op voormalige landbouwgronden.
De effecten van overstroming met beekwater en de ontwikkeling van broekbossen op landbouwgronden blijken moeilijk voorspelbaar. Er is nog onvoldoende inzicht in nutriëntenkringlopen en in de aard van nutriëntenbeperking in zowel natuurlijke als gedegradeerde broekbossen. Vergelijkend onderzoek is nodig om beter te begrijpen onder welke omstandigheden herstel kansrijk is. Vernattingsexperimenten laten zien dat water vasthouden of bevloeien met voedselrijk oppervlaktewater kan leiden tot eutrofiëring, terwijl herstel van kwelcondities de meeste garanties biedt voor duurzaam herstel.
Daarnaast is voor het eerst expliciet aandacht besteed aan de fauna van broekbossen. Deze bossen blijken soortenrijk, mede door de grote habitatvariatie. Het waterregime is cruciaal: zomerse droogval vormt een risico voor aquatische soorten, terwijl winterse overstroming beperkend kan zijn voor terrestrische soorten. Door gebrek aan Nederlands onderzoek is de kennis vooral gebaseerd op buitenlandse literatuur. Aanbevolen wordt om ook in Nederland systematisch faunagegevens te verzamelen.
Een inventarisatie onder waterschappen en terreinbeheerders laat zien dat waterberging vooral in Zuid-Nederland plaatsvindt in beekdalen met vaak verdroogde broekbossen. Het is daardoor lastig te onderscheiden of verruiging (bijvoorbeeld met brandnetel) het gevolg is van verdroging of voedselrijk overstromingswater. In Noord-Nederland is waterberging grootschaliger en gericht op open landschappen met begrazing. Opvallend is dat bij natuurontwikkeling nog weinig expliciet wordt ingezet op broekbosontwikkeling, ondanks het grote Europese belang van dit habitattype.
