OBN 2020-235-DZ – Analyse van de effecten op de samenstelling van het bodemleven
Het rapport “Herstel van kruiden- en faunarijke graslanden in het droge zandlandschap” onderzoekt waarom langdurig verschralingsbeheer op voormalige landbouwgronden vaak niet leidt tot soortenrijke, kruidenrijke graslanden. In de praktijk blijven veel percelen steken in een ‘grassenfase’, gedomineerd door soorten als gestreepte witbol en gewoon struisgras. Dit gebeurt ondanks een afname van de bodemvruchtbaarheid, wat erop wijst dat naast nutriëntenbeschikbaarheid ook andere factoren, zoals gebrek aan dynamiek en mogelijk bodemleven, een rol spelen.
In een OBN-experiment zijn drie beheervormen met verschillende mate van dynamiek vergeleken: hooilandbeheer, roggeteelt en zwarte braak. Eerder onderzoek liet zien dat vooral zwarte braak en roggeteelt het aandeel kruiden sterk deden toenemen, terwijl verschillen in bodemchemie en entomofauna uitbleven. Aanvullend is onderzocht hoe deze behandelingen de bodemgemeenschap beïnvloeden, met speciale aandacht voor het perceel Soeslo.
De analyses tonen dat verschillen in bodemgemeenschap tussen de behandelingen beperkt zijn. Alleen de schimmelgemeenschap verschilde enigszins; bacteriegemeenschappen vertoonden geen duidelijke verschillen. De verschillen tussen Soeslo en andere droge zandgraslanden waren groter dan de verschillen tussen behandelingen binnen Soeslo. Mogelijk zijn effecten van beheer op het bodemleven gemaskeerd door de kleine schaal van de proef, uitwisseling van micro-organismen via machines of door herstel en verspreiding van bodemorganismen na afloop van de behandelingen.
De resultaten ondersteunen de hypothese dat doorbreking van grasdominantie via tijdelijke bodemdynamiek vestiging van kruiden bevordert. Tegelijkertijd suggereren ze dat veranderingen in de schimmelgemeenschap mogelijk bijdragen aan een verbeterd vestigingsklimaat voor kruiden. Voor een beter begrip is langduriger en grootschaliger onderzoek nodig naar de rol van bodemleven en plant-bodeminteracties bij herstel van soortenrijke graslanden.
