OBN-2025-149-DZ
Het onderzoek “Evaluatie herstelmaatregelen omvorming landbouw naar droge en natte heide in voormalige landbouwenclave Noordenveld” bouwt voort op eerdere studies uit 2011–2019 naar de omvorming van landbouwgrond naar heide. In 2011 is een praktijkproef gestart, gefinancierd door LIFE, provincie Drenthe en OBN, waarin verschillende herstelmaatregelen zijn getest, zoals hydrologisch herstel en het afgraven van voedselrijke bodemlagen. Deze maatregelen moesten bijdragen aan een efficiënte uitbreiding van droge en natte heide. De ontwikkeling van de proefpercelen is gevolgd tot 2019 en beschreven in diverse onderzoeksrapporten.
Hoewel deze onderzoeken waardevolle inzichten gaven, ontbreekt nog kennis over de lange‑termijn effectiviteit van de maatregelen. Onzeker is of interventies zoals bodem-enten, bufferherstel, bekalken, verzuren of het opbrengen van maaisel of plagsel blijvend effect hebben, of dat herhaling noodzakelijk is. Het nieuwe onderzoek richt zich daarom op de vraag of deze maatregelen duurzame verschillen in heideontwikkeling veroorzaken, of dat de vegetatie op termijn lijkt op locaties zonder ingrepen. Hiermee wordt duidelijker wat bepalender is: de oorspronkelijke abiotiek of de toegepaste behandeling.
De praktijkproef in Noordenveld biedt door het factorieel ontwerp en de lange looptijd een unieke mogelijkheid om deze vragen te beantwoorden. De resultaten zijn relevant voor natuurbeheerders, beleidsmakers en onderzoekers die werken aan omvormingsprojecten en heideherstel. Het onderzoek draagt bij aan meerdere thema’s uit de Kennisagenda, waaronder toekomstbestendigheid van natuur, omgaan met historische drukfactoren en effectiviteit van herstelmaatregelen. Het levert daarnaast belangrijke kennis voor de inrichting van NNN‑gebieden en Natura2000‑herstelopgaven.
