UPN-2025-016-FA/DZ
Vanuit de wens om een breder inzetbaar, ‘veiliger’ alternatief voor bekalking als verzuringsbestrijdingsmaatregel als beheeroptie te vinden is in de laatste jaren veel onderzoek uitgevoerd naar de inzet van zogenaamde steenmelen zowel binnen als buiten OBN verband. Kennis over de effectiviteit, bruikbaarheid en toepasbaarheid van bodembufferstoffen (kalk en steenmeel) in droge en vochtige heide, heischrale graslanden en bossen op zandgronden is als gevolg van deze onderzoeken sterk toegenomen.
De bruikbaarheid als herstelmaatregel van bodemverzuring is in deze onderzoeken aangetoond, en op basis van het doel en mate van aantasting kan met die nieuwe kennis beter gedifferentieerd worden in de keuze voor het materiaal dat gebruikt wordt en de dosering ervan. Het is met deze kennis verdedigbaar om, afhankelijk van het habitattype en de doelstelling, op kleine tot middelgrote schaal bufferstoffen als steenmeel of kalk in te zetten in het herstelbeheer. Opgemerkt moet worden dat in specifieke gevallen bekalking als maatregel nog steeds de enige bewezen effectieve maatregel is, en in het overwegen van bufferherstelmaatregelen is het dus ook van belang om te weten welke specifieke bufferstof onder welke situatie het beste ingezet kan worden, en onder welke voorwaarden.
Ook blijkt uit de onderzoeken vooralsnog dat de maatregel niet kan worden ingezet om een overmaat van stikstof in natuurgebieden te mitigeren. Versneld beschikbaar komen van geaccumuleerd stikstof is juist één van de risico’s bij inzet van bufferherstelmaatregelen.
Onderbelicht blijven ook vaak de effecten van bufferstoffen als steenmeel op de fauna. Juist voor deze groep blijkt uit de genoemde onderzoeken dat er naast kansen ook risico’s verbonden zijn aan het inzetten van bufferstoffen als herstelmaatregel.
Om deze maatregel (bufferherstel) veilig uit te kunnen voeren is het van belang dat er een overzicht komt van de relevante systeemeigenschappen, en dat deze in een afwegingskader worden geplaatst.