Natuurontwikkeling Roeghoorn

Samenvatting

In 2008 werd de waterloop van het Oostervoortschediep hersteld om het natuurgebied te versterken en te ontwikkelen, met als doel de biodiversiteit te verbeteren en het hydrologische evenwicht van het beekdal te herstellen. In een proef die tien jaar duurde, werden verschillende maatregelen onderzocht om de fosfaattoestand in de bodem te verlagen. Uitmijnen, verschralen en afgraven werden getest op hun effectiviteit in het verlagen van fosfaat, met als doel een soortenrijke vegetatie te krijgen. De resultaten lieten zien dat uitmijnen vooral effectief is op droge zandgronden, waar de  fosfaatgehalten in de bovenste bodemlagen hoog zijn. Afgraven had snel positieve effecten op de biodiversiteit, terwijl verschralen en uitmijnen langzamer tot resultaat leidden. De keuze voor de juiste maatregel hangt af van de specifieke bodemomstandigheden en het beoogde doel van natuurherstel. Het onderzoek benadrukt dat natuurontwikkeling tijd vergt en dat de juiste combinatie van maatregelen essentieel is voor succes op de lange termijn.

Beheeradvies

• Uitmijnen is het meest effectief voor het verlagen van fosfaat in de bodem op droge zandgronden met beperkte fosfaatbuffering.
• Afgraven heeft een snel positief effect op de biodiversiteit, vooral voor zeldzame soorten, en kan direct bijdragen aan natuurherstel.
• Verschralen is minder effectief op korte termijn dan uitmijnen, maar kan een langzamer, duurzamer resultaat opleveren op bodemtypen met hogere fosfaatbuffering.
• Vernatten moet pas plaatsvinden nadat het fosfaatgehalte in de bodem is verlaagd. Te vroeg vernatten heeft het risico van verontreiniging van diepere bodemlagen en het watersysteem.
• Monitoring van fosfaatniveaus is essentieel om de effectiviteit van de maatregelen over tijd te volgen.

Beleidsadvies

• Beleid moet ruimte bieden voor gebiedsgerichte aanpakken, waarbij de combinatie van maatregelen zoals uitmijnen, verschralen en afgraven afhankelijk is van de specifieke bodem- en hydrologische omstandigheden.
• Flexibiliteit in regelgeving is belangrijk, zodat terreinbeheerders kunnen afstemmen op lokale omstandigheden en de effectiviteit van herstelmaatregelen.
• Op basis van monitoringsresultaten moet het beleid de ruimte bieden voor bijstellingen.