OBN-2025-151-HE
Het behoud en herstel van biodiversiteit in Nederland wordt sterk belemmerd door de kleine omvang en versnippering van natuurgebieden. Hierdoor ontstaan geïsoleerde en kleine populaties van kenmerkende plantensoorten, die te maken krijgen met genetische verarming en een verhoogde kans op uitsterven. Er is vooral onvoldoende kennis over hoe deze geringe populatiegrootte en onderlinge isolatie doorwerken op de metapopulatiestructuur en de genetische levensvatbaarheid van bedreigde soorten.
In het OBN‑project ‘Versterking van connectiviteit voor soorten’ (2018) is vooral gewerkt aan het verbinden van Zuid-Limburgse hellingschraallanden, maar de genetische consequenties van versnippering zijn niet onderzocht. Dit vraagstuk speelt echter in veel ecosystemen, zoals soortenrijke graslanden, moerassen en bossen. Voor de meest bedreigde plantensoorten is het vergroten van connectiviteit niet altijd de eerste of belangrijkste stap; inzicht in de huidige genetische diversiteit en populatiestatus is essentieel. Dit kan leiden tot gerichte maatregelen zoals populatieversterking of herintroductie, waarbij tegelijk moet worden gewaakt voor uitteeltdepressie door kruising van genetisch afwijkende bronpopulaties.
Hoewel versnippering een landelijke uitdaging is, is deze nergens systematisch onderzocht op het niveau van kenmerkende soorten binnen specifieke habitattypen. Het Heuvelland vormt vanwege de hoge soortenrijkdom en sterke fragmentatie een ideale regio om deze problematiek te bestuderen in relatie tot verbetering van Europese Habitattypen.
Het onderwerp is vooral urgent voor soorten met de hoogste bedreigingsstatus. Het past binnen de OBN-kennisagenda (KA5 en EA2) en sluit aan bij prioriteiten van de provincie Limburg, zoals het soortenbeschermingsproject Operatie Peperboompje.
