OBN 2008-096
Om de achteruitgang van weidevogels te stoppen, is in 2007 de gebiedsaanpak Nederland Weidevogelrijk (NWR) getest in 17 pilotgebieden verspreid over negen provincies, in totaal 11.300 ha. Het doel: samenwerking tussen boeren, terreinbeheerders, vrijwilligers en jagers stimuleren om tot een goed afgestemd mozaïekbeheer op gebiedsniveau te komen. Bij succes zou deze aanpak worden opgeschaald naar 280.000 ha grutto- en kemphaangebieden.
De kern van de aanpak is flexibiliteit: agrariërs kunnen éénjarige contracten afsluiten bovenop de reguliere zesjarige SAN-contracten, om tijdens het seizoen in te spelen op de aanwezigheid van weidevogels. Cruciaal is de inzet van een professionele veldmedewerker die partijen bijeenbrengt, afstemming op gebiedsniveau bewerkstelligt en individueel advies geeft. Uit de procesevaluatie — gebaseerd op logboeken, interviews en een enquête onder 313 deelnemende boeren — blijkt dat deze aanpak redelijk tot goed werkt. Belangrijkste pluspunten zijn de flexibiliteit in maatregelen, de flinke toename van beheeroppervlakken (extensief weiden +751%, plasdras +326%) en de hoge betrokkenheid van agrariërs, die in pilotgebieden significant meer tijd aan weidevogelbeheer besteden (59 versus 34 uur per jaar). Knelpunten zijn de samenwerking met terreinbeheerders, die nog onvoldoende van de grond komt, en de administratieve vastlegging van afspraken. Ook predatie wordt door 72% van de deelnemers als voorwaarde genoemd om de doelen te halen.
De conclusie: opschaling naar 280.000 ha is organisatorisch haalbaar, mits de succesfactoren — flexibele contracten, professionele begeleiding en samenwerking tussen alle partijen — behouden blijven.
