Home > Publicaties > Belang van ruimtelijke gradiënten voor insecten van laagveengebieden

Belang van ruimtelijke gradiënten voor insecten van laagveengebieden

Status: OBN - Afgerond onderzoek
Looptijd:
januari, 2022
-
december, 2025
Uitvoerder: De Vlinderstichting, Provincie Overijssel

UPN-2022-010-LZ

Samenvatting

Laagveenmoeras heeft veel karakteristieke entomofauna. Goede meetnetten voor de meeste groepen insecten ontbreken hiervoor echter. Daardoor is van veel soorten onduidelijk wat hun trend is. Dit onderzoek presenteert een overzicht van voor laagveen typische insectensoorten en hun trends. Het aantal insectensoorten van een aantal onderzochte soortgroepen – zweefvliegen, libellen, dag- en nachtvlinders – verschilt sterk tussen laagveengebieden. Hierbij speelt de aanwezigheid van gradiënten mogelijk een rol. Vooral de afwisseling van open en houtige vegetaties en de overgangen tussen land en water lijken van belang en deze zijn gekwantificeerd om te correleren met informatie over de aanwezige insectensoorten.

Behalve de overgangen hebben ook de voedingsstoffen en bufferende stoffen in oppervlaktewater een invloed op de aangrenzende vegetaties op land en daarmee op het voorkomen van fauna. Het blijkt dat de afstand van het water tot de piek en breedte van de piek gebruikt kan worden om in kaart te brengen hoe ver deze invloed rijkt. Dit onderzoek laat zien dat er zowel binnen als tussen gebieden grote verschillen zijn waarbij de gebieden met de gemiddeld breedste gradiënt rijkere dagvlindergemeenschappen hebben met meer gespecialiseerde soorten. Door successie zal een gradiënt smaller worden: de invloed van het oppervlaktewater rijkt steeds minder ver.

Uit dit onderzoek blijkt dat er duidelijke gradiënten zijn in laagveengebieden. Deze gradiënten zijn zichtbaar in zowel het voorkomen van plantensoorten als in de satellietbeelden. De gradiënten laten ook een relatie zien met het voorkomen van bijzondere insectensoorten. Aangezien veel typische laagveeninsecten gebonden zijn aan de gebufferde delen in de gradiënt langs oppervlaktewater, is het oppervlak hiervan belangrijk voor het voortbestaan van deze soorten. Hierbij geven bredere gradiënten (en grotere, verbonden, gebieden) meer leefgebied. Het behouden en versterken van de gradiënten langs watergangen is daarmee voor insecten van laagveengebieden gunstig.

Visuele samenvatting

Gerelateerde activiteiten

Komende activiteiten

08 mei 2026Veldwerkplaats

Belang van ruimtelijke gradiënten voor insecten van laagveengebieden

Afgeronde activiteiten

17 okt 2024Webinar

Effecten van stikstof op laagveen

Nieuws

Waarom libellen verdwijnen uit Nederlandse vennen: zuurstofgebrek als stille boosdoener