OBN Raad en daad advies
Trends, potentiële oorzaken en mogelijkheden voor behoud en herstel van waterplantenvegetaties langs de Rijntakken.
De afgelopen jaren is in diverse plassen langs de Rijn een afname van nymphaeiden vastgesteld. Staatsbosbeheer en Provincie Gelderland willen daarom graag weten wat de ernst van de situatie is, en wat deze achteruitgang veroorzaakt. Op basis van deze informatie kunnen vervolgens maatregelen gekozen worden voor behoud en herstel van deze vegetaties.
Uit dit onderzoek blijkt dat nymphaeidenvegetaties vooral afnemen in plassen met sterke en langdurige droogval in voorgaande jaren. De droogvalkans van veel uiterwaardplassen is de afgelopen 20 jaar sterk gestegen als gevolg van een sterke toename van het aantal dagen tijdens het groeiseizoen met lage rivierpeilen. Ook is met een toename van de droogvalduur, ook de intensiteit van uitdroging waarschijnlijk sterk toegenomen. Daar komt bij dat er ook steeds vaker zomerhoogwater voorkomt. Dit resulteert bij sommige kwetsbare soorten tot een hele snelle groei van stengels waardoor die niet stevig zijn en afbreken. Overstroming en droogte zorgen zo samen voor het verder verzwakken van de vegetatie. Een herstel van de vegetatie tenslotte wordt geremd door vraat door bijvoorbeeld ganzen.
De onderzoekers adviseren vooral om zuinig te zijn op bestaande plassen met intacte vegetaties. Dit kan bijvoorbeeld door bij lage waterstanden de plassen toch nat te houden met behulp van pompen. Een andere manier is om het waterpeil in de plassen in het voorjaar hoger op te zetten, waardoor de plassen minder snel droogvallen. Deze maatregel valt goed te combineren met het opzetten en vasthouden van water achter een zomerkade. Om het herstel van de vegetaties te bevorderen is het zinvol om vraat door zoogdieren en vogels te voorkomen.
