Vogelakkers

Samenvatting

Sinds 2016 zijn vogelakkers onderdeel van het Agrarisch Natuurbeheer (ANLb) in Nederland, ontworpen om de beschikbaarheid van veldmuizen voor grauwe kiekendieven te verbeteren. Het concept omvat het inzaaien van natuurbraakstroken in luzerne- en klaverpercelen, waar veldmuizen gedijen. Naast grauwe kiekendieven profiteren ook andere muizenetende roofvogels, zoals de blauwe kiekendief en velduil, van deze stroken. Veldleeuweriken vinden veilig broedhabitat in luzerne, en de natuurbraakstroken bieden voedsel voor insecteneters en zadeneters.

Hoewel vogelakkers oorspronkelijk gericht waren op muizeneters, worden nu ook andere vormen van beheer en alternatieve doeleinden overwogen, zoals voor veldleeuweriken, patrijzen en kraanvogels. Dit vereist een zorgvuldige afstemming van beheermaatregelen, zoals maaibeheer en bemesting, om zowel muizenetende roofvogels als broedvogels te ondersteunen zonder de ecologische balans te verstoren. De effectiviteit van verschillende vogelakker-varianten moet goed gemonitord worden om te zorgen dat de doelen worden bereikt en om te bepalen of alternatieve natuurmaatregelen wellicht beter passen.

Beheeradvies

• Begin met het vaststellen van de specifieke doelsoorten voor de vogelakker (zoals veldleeuwerik, blauwe kiekendief, en velduil). Zorg ervoor dat het ontwerp en beheer van de vogelakker zijn afgestemd op de behoeften van deze doelsoorten en hun habitatvereisten.
• Creëer natuurbraakstroken in luzerne- en klaverpercelen voor een stabiele muizenpopulatie.
• Pas het beheer aan om geschikt broedhabitat voor veldleeuweriken te bieden. Dit omvat extensief maaibeheer van luzerne en het vermijden van verstoringen tijdens het broedseizoen. Verwijder maaisel om de ontwikkeling van de natuurbraakvegetatie te bevorderen.
• Zorg ervoor dat natuurbraakstroken voldoende voedsel bieden voor insecteneters en zadeneters. Dit kan door een diversiteit aan vegetatie te behouden en geschikte zadenmengsels te gebruiken.

Beleidsadvies

• Ontwikkel vogelakkers met een duidelijk en specifiek doel, afgestemd op de behoeften van de beoogde doelsoorten zoals veldleeuwerik, blauwe kiekendief, en velduil. Het ontwerp moet gericht zijn op het verbeteren van zowel voedselvoorziening voor muizenetende roofvogels als broedhabitat voor andere soorten.
• Erken de noodzaak voor flexibiliteit in het beheer van vogelakkers. Beleid moet ruimte bieden voor aanpassingen op basis van ecologische resultaten en feedback. Dit kan betekenen dat beheervoorschriften worden aangepast om beter te voldoen aan de behoeften van verschillende doelsoorten.
• Overweeg en ondersteun alternatieve natuurbeheermaatregelen die mogelijk effectiever zijn voor bepaalde doelsoorten of in specifieke omstandigheden, zoals kruidenrijke akkerranden of wintervoedselveldjes. Dit kan de effectiviteit en kostenefficiëntie van natuurbeheer verbeteren.

Lees meer over dit onderzoek: