Artikel Vakblad natuur bos landschap, voorjaar 2026
De noordse woelmuis staat op de Rode Lijst van zoogdieren in Nederland en is als enige prioritaire soort genoemd in de Habitatrichtlijn. Toch lukt bescherming maar moeilijk. De provincie Zuid-Holland vroeg advies aan het OBN-deskundigenteam fauna hoe zij het leefgebied van de noordse woelmuis op orde kan krijgen.
De noordse woelmuis heeft een aparte ondersoort die alleen in Nederland voorkomt. Het diertje leeft in hoge vegetaties met vooral grasachtige planten. In gebieden waar ook andere woelmuizen voorkomen, leeft de soort in natte terreinen, zoals rietland, moeras, zeer extensief gebruikte weilanden, drassige hooilanden, vochtige duinvalleien en periodiek overstroomde terreinen.
Doordat de noordse woelmuis geen watervrees heeft, kan hij goed eilandjes bereiken, waar hij dan vaak als enige woelmuis voorkomt. In gebieden waar geen andere woelmuizen leven, wordt hij ook wel aangetroffen in drogere gedeelten, zoals in wegbermen of zelfs in droog naaldbos. De noordse woelmuis staat op de Rode Lijst van zoogdieren in Nederland en is als enige prioritaire soort van ons land genoemd in de Habitatrichtlijn. Des te belangrijker dus om de soort goed te beschermen. Maar dat is nu juist iets wat vaak maar moeilijk lukt. In het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck bijvoorbeeld geldt een instandhoudingsdoel (behoud), maar de laatste jaren lijkt de soort achteruit te zijn gegaan, onder andere door verlies aan habitat als gevolg van maatregelen ten gunste van andere soorten of habitattypen. Zo is er habitat verloren gegaan door het weer opengraven van verlande petgaten om het proces van verlanding van open water naar veenmosrietland in stand te houden. De provincie Zuid-Holland vroeg daarom advies aan het Deskundigenteam Fauna hoe zij het leefgebied van de noordse woelmuis weer op orde kan krijgen.
- Lees hier het hele artikel Ruimte voor de noordse woelmuis
- Lees hier het Raad en daadadvies Extra leefgebied voor de noordse woelmuis in de Nieuwkoopse Plassen