Statistische analyse van Nederlandse PARTRIDGE-gegevens
Maatregelen uit het PARTRIDGE-project verbeteren de biodiversiteit in Nederlandse akkergebieden. In gebieden met bloemblokken, keverbanken en voedselveldjes komen meer akkervogels en insecten voor dan in referentiegebieden. Vooral broedvogels profiteren zichtbaar. Tegelijk blijven populatietrends van soorten als de patrijs onzeker. Opschaling, variatie in beheer en meer aandacht voor wintervoedsel zijn cruciaal voor blijvend effect.
Stervend Achterhaasveld Bos: Aanpak en opties ter verhoging van natuurwaarden
Waternet vroeg OBN Natuurkennis hoe inrichting en beheer van het Achterhaasveld Bos (Den en Esdoorn) in de Luchterduinen geoptimaliseerd kunnen worden nu naaldbos afsterft door langdurige vernatting. Dit beïnvloedt grondwaterkwaliteit en omliggende duinvalleien. Het rapport verkent vier beheerscenario’s, die zijn beoordeeld op kosten, Natura 2000-doelen, biodiversiteit en waterwinning, om beheerders te ondersteunen bij een strategische keuze.
Extra leefgebied voor de noordse woelmuis in de Nieuwkoopse Plassen
In dit onderzoek is gekeken welke uitbreidingsmogelijkheden er zijn voor geschikt habitat voor de noordse woelmuis. Dit kan door bijvoorbeeld beboste percelen te ontdoen van bomen en struiken, waardoor nieuw noordse woelmuishabitat ontstaat. Verder is een aangepast maaibeheer mogelijk waarbij bepaalde delen, waaronder oeverzones, van het gebied worden uitgerasterd. Ook minder intensief begrazen is een goede optie om geschikt habitat te creëren.
Bron- en symptoomaanpak van probleemkruiden in extensief beheerd grasland
Extensief beheerde graslanden kampen bij verschraling vaak met probleemkruiden die biodiversiteit onderdrukken. Dit OBN adviesrapport biedt beheerders handelingsperspectief via bron- en symptoomaanpak voor Pitrus, Jakobskruiskruid en Ridderzuring. Overkoepelende ecologische mechanismen tonen dat maatregelen soort overstijgend toepasbaar zijn binnen natuur- en agrarisch beheer.
Herstelexperiment voor elzenbroek door bevloeiing met oppervlaktewater in het Lankheet – Vervolgmonitoring 2017
Langetermijnmonitoring op landgoed Het Lankheet toont aan dat bevloeiing met basenrijk oppervlaktewater elzenbroekbossen duurzaam kan herstellen. Vooral zes maanden bevloeiing verhoogt pH en basenvoorraad en bevordert karakteristieke vegetatie. Plaggen blijkt niet effectief; zomerse droogval is cruciaal.
Verdwijnen nymphaeiden in uiterwaarden langs de Rijn
De waterplantenvegetaties langs de Rijntakken gaan achteruit. Staatsbosbeheer en Provincie Gelderland willen daarom graag weten wat de ernst van de situatie is, en door welke factoren deze achteruitgang wordt veroorzaakt. Op basis dit OBN Raad en daad advies kunnen vervolgens maatregelen gekozen worden voor behoud en herstel van deze vegetaties.
Maaibeheer Carex-weide in Ravensbosch
Staatsbosbeheer heeft een Raad en Daad-advies gevraagd over het maaibeheer van de Carex-weide in Ravensbosch (Zuid-Limburg). Van de maatregelen die worden genomen of op korte termijn genomen worden is het onduidelijk welk maairegime precies het meest wenselijk (tijdstip en frequentie) is ter versterking van het habitattype in het open (en open te maken delen) van het terrein. De onderzoekers constateren dat het huidige beheer (maaien in aug-sept en verwijderen opslag) al heel goed is. Met het oog op klimaatverandering kan een tweede maaibeurt plaatselijk later in het seizoen noodzakelijk zijn. Ook adviseren ze om niet ook nog eens vroeger in het seizoen te maaien en af te voeren.
Inventarisatie van de mogelijke achteruitgang van Krabbenscheer in Nederland
Het lijkt er op dat krabbenscheer sterk achteruitgaat. Om een beter inzicht in te krijgen in de veronderstelde achteruitgang is een inventarisatie gedaan onder beheerders om zicht te krijgen op de locaties waar waar achteruitgang van krabbenscheer wordt waargenomen. Vervolgens zijn op een aantal van deze locaties bemonsteringen uitgevoerd.
Stappenplan maaiseldonaties Heuvelland
De komende jaren worden op diverse plekken in Zuid-Limburg natuurontwikkelingsprojecten uitgevoerd. De slagingskans van dit soort projecten is groter als er maaisel wordt aangebracht uit percelen met de gewenste vegetatie. Dit rapport geeft beheerders praktische adviezen over maaiseldonaties.
Hondsbossche Duinen: Kansen voor optimalisatie natuurontwikkeling middels beheer?
In de Hondsbossche zeewering is in 2015 d.m.v. een grote zandsuppletie een nieuw duingebied aangelegd. Waterschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft OBN gevraagd hoe de natuurontwikkeling in dit gebied geoptimaliseerd kan worden en wat het advies is voor het beheer van het gebied, gezien de omringende duingebieden en de lokale situatie.
Werkwijzer Landschapsecologische systeemanalyse (LESA) rivierengebied
De werkwijzer LESA Rivierengebied biedt handreikingen aan opdrachtgevers én opdrachtnemers hoe een Landschapsecologische Systeemanalyse (LESA) voor riviergebieden op te stellen.
Voortzetten drooglegging Kropswolderbuitenpolder
Advies van het OBN Deskundigenteam Laagveen en zeekleilandschap aan het Groninger Landschap over voortzetting van de drooglegging van de Kropswolderbuitenpolder in 2025. Waarom een derde droogleggingsjaar weinig effect zal hebben en welke alternatieven mogelijk zijn voor herstel van rietvegetatie en moerasvogels.
Wel of niet bemesten en bekalken van graslandnatuurtypen
Dit advies geeft handvatten over het wel of niet bemesten en bekalken van graslanden met beheerpakketten voor de natuurtypen Vochtig hooiland N10.02, Kruiden- en faunarijke grasland N12.02, Glanshaverhooiland N12.03 en Vochtig weidevogelgrasland N13.01.
Maaistrategieën voor insectvriendelijk maaibeheer
“Insectvriendelijk maaibeheer helpt biodiversiteit te behouden door slimme maaistrategieën. Lees over de impact van maaien op insecten en ontdek duurzame beheeropties zoals gefaseerd maaien en diervriendelijke machines.”
Ophogen van beekbodems – ontwerp en uitvoering van beekbodemverhoging
Deze brochure richt zich op waterbeheerders, ecologen, hydrologen en andere betrokkenen bij natuurherstel en is bedoeld als hulp bij het voorbereiden en uitvoeren van projecten om het beeksysteem te verbeteren of te herstellen met een mooie biodiverse beek en een vernat beekdal als resultaat. Het is een aanzet tot duurzaam systeemherstel van beekdalen, waar uiteindelijk niet alleen de natuur baat bij heeft, maar ook de landbouw. Ook deze sector heeft immers baat bij een meer klimaatrobuust watersysteem dat tegen een stootje kan.
Effectgerichte maatregelen: vergeet de fauna niet!
Dit document geeft een uiteenzetting over de complexiteit van natuurbeheer, met speciale aandacht voor het evenwicht tussen flora en fauna.
OBN Jaarplannen
In dit jaarplan vindt je onze aandachtspunten voor 2025, de OBN onderzoeken die in 2025 starten en de kennisactiviteiten die in 2025 zullen worden georganiseerd.
Jaarverslag OBN Natuurkennis en UPN 2025
Lees in dit jaarverslag hoe 2025 een een nieuwe fase inluidt voor OBN Natuurkennis en UPN, met nieuwe inzichten, afgeronde onderzoeken en focus op systeemherstel.
Verstuivingsdynamiek Coepelduynen
De Coepelduynen worden gekenmerkt door relatief veel verstuivingen, wat gunstig is voor de Natura 2000 habitattypen witte en grijze duinen. De dynamiek is in de voorgaande jaren echter sterk toegenomen, wat leidt tot overlast voor infrastructuur en achter het duin liggende bedrijfsterreinen, maar vormt mogelijk ook een bedreiging voor de grijze duinen (H2130A) en de natte duinvalleien (H2190B). Daarnaast zorgt de verstuiving uit het gebied richting achterland, en het gebrek aan verstuiving vanuit de zeereep richting het gebied, dat er op termijn zandtekorten kunnen ontstaan, waardoor er langzaam maar zeker een verlaging op kan gaan treden. Staatsbosbeheer heeft Deskundigenteam Duin en Kust gevraagd een advies uit te brengen ten aanzien van de verstuivingsdynamiek in de Coepelduynen.
Kennis maken, kennis delen – thema Biodiversiteit
De OBN-brochure toont hoe wetenschap, beleid en praktijk samenwerken aan natuurherstel en biodiversiteit. Het netwerk deelt kennis via onderzoek, veldwerkplaatsen en adviezen over thema’s zoals stikstof, waterbeheer en landbouw, om biodiversiteitsverlies te keren en duurzame natuurkwaliteit in Nederland te bereiken.
Kennis maken, kennis delen – thema Klimaat
De OBN-brochure toont hoe wetenschap, beleid en beheer samenwerken aan natuurherstel en klimaatbestendigheid in Nederland. Het Kennisnetwerk ontwikkelt toepasbare kennis, organiseert veldwerkplaatsen en biedt advies over biodiversiteit, waterbeheer en stikstof, met als doel robuuste, duurzame natuur en ecosysteemdiensten te bevorderen.
Landschap, Tijdschrift voor landschapsonderzoek. Themanummer onderzoek nat zandlandschap
Dit themanummer van Landschap (nr 2, 2016) bevat artikelen over hoogvenen, vennen en vochtige heiden. Aan deze ecosystemen van het nat landschap is de laatste de laatste 10 a 15 jaar het meeste onderzoek verricht. De artikelen geven een synthese van de resultaten. Over het ecosysteem vochtige bossen is in 2015 een zogenoemd pre-advies uitgebracht waarin de stand van de kennis én de belangrijkste kennislacunes aangaande het functioneren van deze bossen worden besproken. In het artikel over de vochtige bossen wordt hiervan een samenvatting gegeven. Tevens is een kennisagenda voor het nat zandlandschap van de 21e eeuw opgenomen. Het themanummer besluit met een review van het OBN-onderzoek aan nat zandlandschap van de laatste acht jaar. Deze review is op verzoek van OBN uitgevoerd.
Vogelakkers
Vogelakkers, onderdeel van ANLb-maatregelen, bevorderen biodiversiteit door geschikte leefgebieden voor vogels, insecten en muizen te bieden. Het beheer vereist specifieke stappen en maatregelen, zoals onderzocht in een OBN Natuurkennis-studie. Adviezen voor optimaal beheer zijn in deze folder samengevat.
Klimaateffecten op riviernatuur
Dat klimaatverandering invloed heeft op de afvoer in onze rivieren is al langer duidelijk. Hierbij krijgt vooral het toenemende risico op overstromingen veel aandacht. Met programma’s als Ruimte voor de rivier en de aanleg van klimaatbuffers wordt daarop ingespeeld. Minder belicht zijn de ecologische effecten van klimaatverandering in en langs de rivieren. Dit beknopte beheeradvies geeft een samenvatting van de effecten, en biedt handvatten voor mitigerende maatregelen.