Herstel vogelkers-essenbos in het Lankheet
Het vijfjarige onderzoek (2005–2010) op landgoed Het Lankheet onderzocht herstel van verdroogd Vogelkers-Essenbos via verhoogde kwel. Hydrologie, bodemchemie en humus verbeterden, maar vegetatieherstel verliep langzaam door dispersiebeperkingen. Elzenbroekbossoorten namen toe, oud-bossoorten beperkt. Conclusie: hydrologisch herstel is effectief, maar volledige vegetatieontwikkeling vraagt tijd, nabijgelegen bronpopulaties en aanvullend beheer.
Herstelexperiment voor elzenbroek door bevloeiing met oppervlaktewater in het Lankheet – Vervolgmonitoring 2017
Herstelexperiment voor Elzenbroek door bevloeiing met oppervlaktewater in ’t Lankheet
Het Elzenzegge-Elzenbroek is sterk achteruitgegaan door verdroging, verzuring en eutrofiëring. Binnen het OBN-programma wordt experimenteel onderzocht of seizoensmatige bevloeiing met schoon, basenrijk oppervlaktewater kan bijdragen aan herstel van gedegradeerde Elzenbroekbossen, met aandacht voor waterregime, bodemchemie en nutriënten.
Herstelexperiment voor elzenbroek door bevloeiing met oppervlaktewater in het Lankheet – Vervolgmonitoring
Stuurfactoren voor weerbare laagveensystemen tegen uitheemse rivierkreeft
In dit onderzoek is gekeken welke mogelijkheden natuurbeheerders en waterbeheerders hebben om te werken aan een dergelijk robuust watersysteem. Er is gekeken naar vier potentiële stuurfactoren voor het vergroten van de weerbaarheid van watersystemen tegen uitheemse rivierkreeft onderzocht: (a) voedselbeschikbaarheid en nutriënten, (b) oeverstructuur, (c) predator-prooirelaties en (d) gevoeligheid van waterplanten tegen destructie. Doel van het onderzoek was om meer inzicht te krijgen in de abiotische en biotische factoren en processen die aquatische laagveensystemen minder gevoelig maken voor invasie door rivierkreeften en/of de maximale rivierkreeftenpopulatie in een systeem beperken. Het onderzoek geeft daarmee handvatten voor het herstellen van aquatische systemen.
Randvoorwaarden voor het herstel van kenmerkende en bedreigde soorten in het natte zandlandschap
Het doel van dit onderzoeksproject is om voor de bedreigde soorten van het natte zandlandschap knelpunten te herkennen voor het herstel van de ecosystemen met de bijbehorende soorten. In dit project is gezocht naar groepen van bedreigde soorten met vergelijkbare reacties op herstelmaatregelen of het uitblijven daarvan en is geprobeerd de respons van deze soorten te koppelen aan bepaalde herstelmaatregelen of ecologische condities. De kennis van habitateisen of knelpunten is voor veel soorten nog erg beperkt, of nog te abstract voor vertaling naar toepasbare maatregelen. Voor het overgrote deel van de soorten ontbreekt het aan onderzoek dat gericht is op het vaststellen van knelpunten.
Fosfaattoevoeging heide
Plaggen van heidebodems is veel toegepast als maatregel om de accumulatie van stikstof in de bodem tegen te gaan. Het nadeel van deze maatregel is dat door verwijdering van de organische laag ook een groot deel van de aanwezige P uit het systeem verwijderd wordt.
Een beheeroptie is om plaggen te combineren met een eenmalige bemesting met P, zodanig dat de beschikbare P netto herstelt tot de oorspronkelijke waarden. In dit project is die maatregel onderzocht in een veldexperiment in Nationaal Park de Hoge Veluwe.
Verlanding in laagveenpetgaten
Deze verlanding van petgaten is in veel laagveengebieden gestagneerd. Het doel van dit onderzoek was om mogelijke oorzaken te begrijpen en zo mogelijk maatregelen te bedenken om de verlanding wel weer op gang te brengen. In dit onderzoek is een aantal herstelmaatregelen ingezet om verlanding te stimuleren. Eén daarvan is de inzet van drijvende constructies.
Biochemie en experimentele maatregelen voor het herstel van beekdalvenen
Beekdalvenen zijn moerassen die door grondwater worden gevoed en waar vroeger en/of momenteel veenvorming optreedt. Het doel van dit onderzoek is om te kijken of extra maatregelen (aanvullend op de vernatting van beekdalen) helpen bij het herstel van basenrijke kleine zeggen-slaapmos-vegetaties.
Maaibeheer Carex-weide in Ravenbosch
Staatsbosbeheer heeft een Raad en Daad-advies gevraagd over het maaibeheer van de Carex-weide in Ravensbosch (Zuid-Limburg). Van de maatregelen die worden genomen of op korte termijn genomen worden is het onduidelijk welk maairegime precies het meest wenselijk (tijdstip en frequentie) is ter versterking van het habitattype in het open (en open te maken delen) van het terrein. De onderzoekers constateren dat het huidige beheer (maaien in aug-sept en verwijderen opslag) al heel goed is. Met het oog op klimaatverandering kan een tweede maaibeurt plaatselijk later in het seizoen noodzakelijk zijn. Ook adviseren ze om niet ook nog eens vroeger in het seizoen te maaien en af te voeren.
Inzicht in waterkwaliteit van beken door indicatorsoorten
OBN Kennisuur over de waterkwaliteit van beken. Wat vertellen vertellen waterplanten over het ecologisch functioneren van het systeem.
Herstel heischraal grasland op voormalige landbouwgrond met maaisel en zaden
Heischraal grasland is een ernstig door stikstofdepositie, verdroging en versnippering bedreigd prioritair habitattype, waarvan veel karakteristieke planten soorten op de Rode Lijst staan. Naast het behoud van de laatste 36 hectare goed ontwikkelde droge en vochtige heischrale graslanden, wordt ingezet op uitbreiding van het areaal op voormalige landbouw grond. Na afgraving van de voedselrijke bouwvoor […]
Nieuw adviesrapport: Inventarisatie mogelijke achteruitgang krabbenscheer
Het nieuwe OBN Raad en Daad adviesrapport over Krabbenscheer (Stratiotes aloides) geeft antwoord op de vraag: “Is er sprake van een wijdverspreide achteruitgang van deze soort in Nederland? De conclusie? Ja, maar liefst 80% van de beheerders meldt een achteruitgang in hun gebieden! De onderzoekers concluderen dat er niet één duidelijke factor verantwoordelijk is, maar […]
Inventarisatie van de mogelijke achteruitgang van Krabbenscheer in Nederland
Het lijkt er op dat krabbenscheer sterk achteruitgaat. Om een beter inzicht in te krijgen in de veronderstelde achteruitgang is een inventarisatie gedaan onder beheerders om zicht te krijgen op de locaties waar waar achteruitgang van krabbenscheer wordt waargenomen. Vervolgens zijn op een aantal van deze locaties bemonsteringen uitgevoerd.
Wel of niet bemesten en bekalken van graslandnatuurtypen
Dit advies geeft handvatten over het wel of niet bemesten en bekalken van graslanden met beheerpakketten voor de natuurtypen Vochtig hooiland N10.02, Kruiden- en faunarijke grasland N12.02, Glanshaverhooiland N12.03 en Vochtig weidevogelgrasland N13.01.
Herstelmaatregelen voor behoud van brakke natuur in Westzaan
In dit rapprort lees je hoe verbrakking kan bijdragen aan het herstel van zeldzame brakke vegetaties in polder Westzaan en over de impact op Natura 2000-habitats H6430B en H7140B en het belang van waterdynamiek en oeverbeheer voor natuurbehoud.
Natuurcongres 2025 – samenwerken aan natuurherstel
Kennis delen, elkaar inspireren en bruggen bouwen tussen beleid en praktijk: dát hebben we nodig om de volgende stap te zetten richting toekomstbestendige natuur. We nodigen u daarom van harte uit voor het landelijke Natuurcongres op 4 november 2025 in Den Bosch. De opgaven voor natuurherstel in Nederland zijn groot. Samenwerken is essentieel. Daarom bundelen […]
Maaistrategieën voor insectvriendelijk maaibeheer
“Insectvriendelijk maaibeheer helpt biodiversiteit te behouden door slimme maaistrategieën. Lees over de impact van maaien op insecten en ontdek duurzame beheeropties zoals gefaseerd maaien en diervriendelijke machines.”
Bodembiologie
Een gezonde bodem en een gezond bodemleven is voor veel beheerders een speerpunt. Maar wat betekent dat eigenlijk? Wat weten we over het bodemleven, hoe belangrijk is het voor een natuurgebied? En welke mogelijkheden hebben we om te sturen in het bodemleven?
BlueCAN: casus De Wieden
Deze factsheet laat de eerste resultaten zien van het verkennende veldwerk dat in november 2020 heeft plaatsgevonden in natuurgebied De Wieden, als onderdeel van het BlueCAN onderzoek naar broeikasgasemissies van open wateren.
Biogeochemie
In deze themapagina Biogeochemie bespreken we van de belangrijkste elementen Koolstof, Stikstof, Fosfor en Zwavel, de kringloop, hun rol in de natuur en de uitdagingen rondom deze elementen in het natuurbeheer.
Eutrofiering bij natuurontwikkelingsprojecten
Eutrofiëring door erosie, uitspoeling en afspoeling in laagveengebieden kan de waterkwaliteit schaden, ondanks herstelmaatregelen. Onderzoek richt zich op het begrijpen van nutriëntenfluxen en het ontwikkelen van vuistregels en tools om eutrofiëring te minimaliseren.
Veranderingen in de voedselkwaliteit voor herbivore dieren
Dit onderzoek richt zich op de impact van stikstofdepositie op de voedselkwaliteit van vegetatie in verschillende ecosystemen en de gevolgen daarvan voor herbivoren. Het onderzoekt veranderingen in voedingsstoffen, bodemrelaties, en ecosysteemresponsen op verhoogde stikstofniveaus, met als doel beheerstrategieën te ontwikkelen.
Duurzaamheid van basenminnende schraallanden in kwelzones
Het onderzoek focust op het verbeteren van de basenrijkdom in natte schraallanden in Nederland, door de effecten van verzuring en verdroging te onderzoeken. Het doel is om actuele basen-zuur toestand te evalueren, herstelmaatregelen te adviseren, en een uniforme monitoring te ontwikkelen.