Afwegingskader maaibeheer
In dit onderzoek wordt gekeken naar de ecologische effecten en financiële kosten van verschillende methoden van zomer- en wintermaaien (van handmatig tot zwaar materieel) op de flora, boven- en ondergrondse fauna en bodemgesteldheid van verschillende korte vegetaties (graslanden, moeras- en verlandingsvegetaties) onder verschillende standplaatscondities.
Maaibeheer Carex-weide in Ravenbosch
Staatsbosbeheer heeft een Raad en Daad-advies gevraagd over het maaibeheer van de Carex-weide in Ravensbosch (Zuid-Limburg). Van de maatregelen die worden genomen of op korte termijn genomen worden is het onduidelijk welk maairegime precies het meest wenselijk (tijdstip en frequentie) is ter versterking van het habitattype in het open (en open te maken delen) van het terrein. De onderzoekers constateren dat het huidige beheer (maaien in aug-sept en verwijderen opslag) al heel goed is. Met het oog op klimaatverandering kan een tweede maaibeurt plaatselijk later in het seizoen noodzakelijk zijn. Ook adviseren ze om niet ook nog eens vroeger in het seizoen te maaien en af te voeren.
Natuurgraslanden: wel of niet bemesten?
Artikel in het Vakblad natuur bos landschap, zomer 2025 Voor beheerders van grasland is het niet altijd duidelijk of je de natuurtypen vochtig hooiland, kruiden- en faunarijk grasland, glanshaverhooiland en vochtig weidevogelgrasland wel of niet zou moeten bemesten met vaste mest. Dit heeft deels te maken met hoe BIJ12 deze beheertypen beschrijft. Deze beschrijvingen zijn […]
Stikstof en steenmeel
Deze veldwerkplaats werd gehouden op 28 september 2022. Het verslag en de presentaties vind je hieronder. Op de hogere zandgronden zijn eikenbomen steeds minder vitaal. Verzuring en vermesting zijn de belangrijkste oorzaken daarvan. Toediening van steenmeel zou kunnen helpen tegen nadelige effecten van verzuring in de bodem. Steeds meer beheerders hebben hun hoop daarop gevestigd. […]
Herstel vochtige bossen
Deze veldwerkplaats is georganiseerd op 18 april 2023. De presentaties, het verslag en het rapport vind je hieronder. Op de zandgronden komen naast bossen op droge, zure bodem en broekbossen ook bossen voor op basenrijke, vochtige bodems. Deze hebben ernstig te lijden van verdroging en op veel plekken is de gevarieerde boomlaag vervangen door een […]
Effecten droogte voor natuur – Droogtemonitoring Natuur
Wil jij weten hoe droog het in Nederland is en wat de effecten daarvan zijn op de natuur? OBN Natuurkennis werkt mee aan de droogtemonitor van Rijkswaterstaat. Hierop vindt je data en duiding tijdens perioden van watertekort en droogte in Nederland. De stand van zaken Droogtemonitoring Natuur van 1 juli 2025: De droogte leidt tot […]
Herstel heischraal grasland op voormalige landbouwgrond met maaisel en zaden
Heischraal grasland is een ernstig door stikstofdepositie, verdroging en versnippering bedreigd prioritair habitattype, waarvan veel karakteristieke planten soorten op de Rode Lijst staan. Naast het behoud van de laatste 36 hectare goed ontwikkelde droge en vochtige heischrale graslanden, wordt ingezet op uitbreiding van het areaal op voormalige landbouw grond. Na afgraving van de voedselrijke bouwvoor […]
Nieuw adviesrapport: Stappenplan maaiseldonaties
De komende jaren worden op diverse plekken in Zuid-Limburg natuurontwikkelingsprojecten uitgevoerd. De slagingskans van dit soort projecten is groter als er maaisel wordt aangebracht uit percelen met de gewenste vegetatie. Gezien het beperkte aantal bronlocaties tegenover een groeiend aantal projecten, is advies gevraagd over maaiseldonaties. Het advies? Overweeg alternatieven voor vlakdekkende maaiseldonaties en gebruik […]
Stappenplan maaiseldonaties Heuvelland
De komende jaren worden op diverse plekken in Zuid-Limburg natuurontwikkelingsprojecten uitgevoerd. De slagingskans van dit soort projecten is groter als er maaisel wordt aangebracht uit percelen met de gewenste vegetatie. Dit rapport geeft beheerders praktische adviezen over maaiseldonaties.
Wel of niet bemesten en bekalken van graslandnatuurtypen
Dit advies geeft handvatten over het wel of niet bemesten en bekalken van graslanden met beheerpakketten voor de natuurtypen Vochtig hooiland N10.02, Kruiden- en faunarijke grasland N12.02, Glanshaverhooiland N12.03 en Vochtig weidevogelgrasland N13.01.
Natuurcongres 2025 – samenwerken aan natuurherstel
Kennis delen, elkaar inspireren en bruggen bouwen tussen beleid en praktijk: dát hebben we nodig om de volgende stap te zetten richting toekomstbestendige natuur. We nodigen u daarom van harte uit voor het landelijke Natuurcongres op 4 november 2025 in Den Bosch. De opgaven voor natuurherstel in Nederland zijn groot. Samenwerken is essentieel. Daarom bundelen […]
Verbetering strooiselafbraak
In veel bos- en natuurterreinen is de mineralenbalans verstoord door de overmatige stikstofdepositie. Die verstoorde balans heeft een effect op het bodemleven en daarmee ook op de strooiselafbraak. Voedingsstoffen blijven in het strooisel zitten en zijn niet meer beschikbaar voor planten. Hoe kunnen we dit herstellen? Allereerst door de stikstofdepositie omlaag te brengen, maar dat […]
Bodembiologie
Een gezonde bodem en een gezond bodemleven is voor veel beheerders een speerpunt. Maar wat betekent dat eigenlijk? Wat weten we over het bodemleven, hoe belangrijk is het voor een natuurgebied? En welke mogelijkheden hebben we om te sturen in het bodemleven?
Bodem
De bodem vormt in zowel de land- en bosbouw als in bij ontwikkeling en beheer van natuurkwaliteit de basis. De bodem is het deel van de ondergrond waar als gevolg van de bodemvormende factoren moedermateriaal, klimaat, topografie, biologische activiteit en tijd veranderingen hebben plaatsgevonden.
Pionierbegroeiingen op rotsbodem
Pionierbegroeiingen op rotsbodem is een zeer zeldzaam habitattype, zeker ook in Zuid-Limburg. In dit onderzoek is gezocht naar de reden voor de zeer moeizame verbreiding en vestiging van de plantensoorten van rotsvegetaties.
N01 Grootschalige, dynamische natuur
Grootschalige, dynamische natuur is een natuurtype waar natuurlijke processen een bepalende invloed hebben op het landschap. Als gevolg hiervan zijn jonge successiestadia zoals open grond, open water of grasland aanwezig, maar ook oude successiestadia zoals bossen of venen.
Eutrofiering bij natuurontwikkelingsprojecten
Eutrofiëring door erosie, uitspoeling en afspoeling in laagveengebieden kan de waterkwaliteit schaden, ondanks herstelmaatregelen. Onderzoek richt zich op het begrijpen van nutriëntenfluxen en het ontwikkelen van vuistregels en tools om eutrofiëring te minimaliseren.
Potentie van kleefaarde voor de ontwikkeling van natuur in Zuid-Limburg
Bodems in residuaire materialen vertonen variaties in loessdek, verkarsting, en agrarisch gebruik, wat leidt tot complexe bodemmozaïeken. Dit beïnvloedt de vegetatie sterk. Gedetailleerde bodem- en vegetatiestudies zijn essentieel voor natuurherstelplannen.
HANDREIKING voor de omvorming van voormalige landbouwgronden naar schrale natuur
Deze handreiking biedt praktische richtlijnen voor de transformatie van voedselrijke landbouwgronden naar schrale natuurtypen. Via vijf modules helpt het plannenmakers en ecologen om natuurherstelprojecten succesvol te ontwikkelen, met aandacht voor nutriëntenbeheer, landschap, waterhuishouding en cultuurhistorische waarden.
Steenmeelgift droge natte heide
Deze studie evalueert de effectiviteit van steenmeel en Dolomietkalk als herstelmaatregelen voor verzuurde droge en vochtige heide. Resultaten tonen positieve effecten van steenmeel op bodem en vegetatie, maar beperkte systeemherstel. Dolomietkalk bood de meeste verbetering, maar met risico’s bij hoge doseringen. Verdere onderzoeken naar doseringen en combinaties zijn nodig.
Basenrijkdom natte schraallanden
Het onderzoek focust op het verbeteren van de basenrijkdom in natte schraallanden in Nederland, door de effecten van verzuring en verdroging te onderzoeken. Het doel is om actuele basen-zuur toestand te evalueren, herstelmaatregelen te adviseren, en een uniforme monitoring te ontwikkelen.
Kansen voor biodiversiteit bij klimaatmaatregelen in laagveen
Onderzoek naar de impact van vernatting op biodiversiteit in laagveengebieden. Ontdek hoe waterherkomst en vernattingstype bijdragen aan natuurontwikkeling en klimaatdoelen. Inclusief beslisboom voor beheerders.
Basenrijke vochtige bossen
De studie onderzoekt vochtige bossen in Nederland, waarbij de focus ligt op verzuring, vermesting en ontwatering. Het herstel vereist aanpassing van waterhuishouding en boomsamenstelling. Transplantatie-experimenten tonen aan dat herstel mogelijk is bij herstelde hydrologie en basenrijk strooisel.
Verbetering strooiselafbraak
In het onderzoek werd bekeken of toevoeging van fosfor, bodemfauna, of steenmeel de microarthropoden in verzurende bossen op zandgrond kan verbeteren. Steenmeel verhoogde de pH en de aantallen fungivoren, maar fosfor en bodemfauna hadden geen significante effecten.