Effecten maaibeheer op kleine zeggenmoerassen in beekdalen
In diverse beekdalen in Nederland worden deze veenvormende moerasvegetaties hersteld door vernatting. Als beheermaatregel worden deze vegetaties daarna vaak gemaaid. De centrale vraag in dit OBN onderzoeksrapport is of dat nodig is. Na verbetering van de hydrologische omstandigheden zouden de vegetaties zichzelf moeten kunnen handhaven. Daarnaast is het de vraag in hoeverre maaibeheer nadelig doorwerkt op het ontstaan van microtypografie (kleinschalig reliëf).
Herstelmaatregelen kunnen leiden tot slechtere waterkwaliteit
Artikel Vakblad Natuur Bos Landschap: herfst 2025: In veel Nederlandse laagveengebieden is de waterkwaliteit onvoldoende. Het is opvallend dat juist in wateren waar de waterkwaliteit een aantal jaren geleden nog relatief goed was, die slechter is geworden. Met als gevolg een groot verlies van de aquatische biodiversiteit. Het vermoeden is dat dit geen toeval is: […]
Drooglegging als tijdelijke maatregel
Artikel in het Vakblad natuur bos landschap, zomer 2025 In de Kropswolderbuitenpolder onderzocht Het Groninger Landschap het effect van tijdelijke drooglegging op moerasgebieden. Het verlagen van het waterpeil kan nuttig zijn om vegetaties te herstellen en structuren te verbeteren, maar het werkt niet altijd zoals gehoopt. In 2023-2024 werd water uit de polder afgevoerd om […]
Effecten droogte voor natuur – Droogtemonitoring Natuur
Wil jij weten hoe droog het in Nederland is en wat de effecten daarvan zijn op de natuur? OBN Natuurkennis werkt mee aan de droogtemonitor van Rijkswaterstaat. Hierop vindt je data en duiding tijdens perioden van watertekort en droogte in Nederland. De stand van zaken Droogtemonitoring Natuur van 1 juli 2025: De droogte leidt tot […]
Voortzetten drooglegging Kropswolderbuitenpolder
Advies van het OBN Deskundigenteam Laagveen en zeekleilandschap aan het Groninger Landschap over voortzetting van de drooglegging van de Kropswolderbuitenpolder in 2025. Waarom een derde droogleggingsjaar weinig effect zal hebben en welke alternatieven mogelijk zijn voor herstel van rietvegetatie en moerasvogels.
Natuurcongres 2025 – samenwerken aan natuurherstel
Kennis delen, elkaar inspireren en bruggen bouwen tussen beleid en praktijk: dát hebben we nodig om de volgende stap te zetten richting toekomstbestendige natuur. We nodigen u daarom van harte uit voor het landelijke Natuurcongres op 4 november 2025 in Den Bosch. De opgaven voor natuurherstel in Nederland zijn groot. Samenwerken is essentieel. Daarom bundelen […]
Verdamping van bossen
Bossen verdampen water. In dit kennisuur wordt uitgelegd hoe je (relatieve) verdampingskaarten van naald- en loofbossen kunt gebruiken bij de (her)inrichting en omvorming van vegetaties.
Effecten van nutrientenfluxen op de biogeochemie en vegetatie van kwelzones
Het onderzoek richt zich op de effecten van nitraat, sulfaat en fosfaat in grondwater op kwelafhankelijke ecosystemen zoals blauwgraslanden en trilvenen. Het doel is om de impact van deze stoffen op de biogeochemie en kwaliteit van deze habitats te begrijpen en richtlijnen te ontwikkelen voor duurzaam beheer.
Kansen voor biodiversiteit bij klimaatmaatregelen in laagveen
Onderzoek naar de impact van vernatting op biodiversiteit in laagveengebieden. Ontdek hoe waterherkomst en vernattingstype bijdragen aan natuurontwikkeling en klimaatdoelen. Inclusief beslisboom voor beheerders.
Kiezen tussen bever- of habitatbescherming
De beverdammen hebben aanzienlijke veranderingen veroorzaakt in de hydrologie van het gebied, wat leidt tot uitdagingen voor het behoud van natuurtypen zoals rietland, laagveenmoeras en elzenbroekbos. Het is moeilijk deze te behouden bij de huidige waterstanden, vooral vanwege de slechte waterkwaliteit en de vernattingseffecten. Om deze ecosystemen te beschermen, is zorgvuldig beheer en verder onderzoek nodig.
Acrotelmontwikkeling hoogveen
Dit onderzoek richtte zich op het herstel van acrotelms in Nederlandse hoogvenen door herintroductie van bultvormende veenmossen. Belangrijkste bevindingen zijn dat bultvormers goed gedijen bij plas-dras condities met strobedekking, en dat een hoge dichtheid van introductie en hoge CO2-concentraties gunstig zijn. Het succes hangt af van hydrologische omstandigheden en concurrentie met bestaande veenmossen.
Kwantificering van ecologisch relevante kwelfluxen voor grondwaterafhankelijke habitattypen in beekdalen
Dit onderzoek richt zich op het kwantificeren van ecologisch relevante kwelfluxen voor grondwaterafhankelijke habitattypen in beekdalen. Het doel is om bestaande methoden te evalueren en te verbeteren, om zo effectieve maatregelen tegen verzuring en verdroging te ontwikkelen.
Cyclisch peilbeheer in kleimoerassen
Dit onderzoek analyseert het effect van cyclisch waterpeilbeheer op Nederlandse kleimoerassen, zoals de Oostvaardersplassen. Het onderzoekt of deze methode de ecologische dynamiek kan herstellen door het verlies aan biodiversiteit en functie tegen te gaan, met een focus op vier trofische ketens.
Basenrijke trilvenen
Het onderzoek richt zich op het behoud en herstel van basenrijke trilveenvegetaties in Nederlandse laagveenmoerassen door bevloeiing met basenrijk water. Dit kan verzuring tegengaan en trilveenvegetatie ondersteunen, mits zorgvuldig uitgevoerd om risico’s zoals nutriëntenoverbelasting en veenafbraak te minimaliseren.
Ruimte voor zand
Onderzoek toont aan dat voor een functionerend kustlandschap een minimale ruimte van van minstens 1500-2200 meter duinzones nodig is voor biodiversiteit. Ontdek welke delen van de Nederlandse kust breed genoeg zijn en hoe beheer en suppletiemethoden kunnen bijdragen aan natuurherstel.
Ontwikkeling broekbossen
Het OBN-project ‘Ontwikkeling Broekbossen’ onderzoekt de invloed van waterdynamiek en nutriënten op broekbossen in voormalige landbouwgebieden. Het omvat bodem- en vegetatieonderzoek, macrofauna-analyse, vernattingsexperimenten, en het gebruik van drinkwaterslib om fosfaatbeschikbaarheid te verminderen, met aanvullende experimenten tot 2021.
Invloeden van de boszones rond heideveentjes in het natte zandlandschap
Heideveentjes in Nederland kampen met verdroging, vermesting en faunaverlies. Boszones beïnvloeden de habitatkwaliteit door hydrologie en stikstofdepositie, met variabele effecten. Bosranden kunnen stikstof reduceren, maar ook vervuilen. Onderzoek toont dat beheer afhangt van lokale omstandigheden en verdere studie vereist is.
Potentiële effecten van de invoering van een meer flexibel peilbeheer op de Natura 2000-doelstellingen in het Naardermeer
In het Naardermeer strookt het huidige peilbeheer niet met de natuurdoelstellingen, wat leidt tot problemen zoals het verdwijnen van moerasvegetaties. Experts adviseren een flexibeler peilbeheer op basis van kennis en logica om natuurherstel te bevorderen.
Peilfluctuaties in het laagveenlandschap: relaties tussen hydrologie, ecosysteemdynamiek en Natura 2000-habitattypen – Rapportage 2
Dit onderzoek verkent voor- en nadelen van natuurlijk peilbeheer in laagveen en toont dat verhoogde waterstanden onder voorwaarden gunstig zijn. Waterkwaliteit, bodemsamenstelling, geohydrologische positie en timing zijn cruciaal voor effectief beheer.
Ontwikkeling van eilandstaarten
Dit rapport beschrijft de ontwikkeling van eilandstaarten op de Waddeneilanden, hun afgenomen dynamiek en biodiversiteit, en verkent hoe inzicht in geomorfologie, waterhuishouding en vegetatie beheerders helpt om met gericht ingrijpen verjonging te stimuleren.
De veenbasis: kenmerken en effecten van ontwatering, in relatie tot behoud en herstel van de Nederlandse hoogvenen
Ondanks veel hoogveenonderzoek is de rol van de veenbasis onduidelijk. Doorlatendheid kan toenemen bij uitdroging, maar effecten zijn vaak kleiner dan aantasting van bovenaf. Gebiedsgerichte inventarisatie van de veenbasis is essentieel voor herstelbeheer.
Perspectieven voor hoogveenherstel in Nederland
Het hoogveenareaal in Nederland is sterk gereduceerd door ontginning, turfwinning, en verdroging, wat de water- en nutriëntenhuishouding verstoorde. Ondanks hoge stikstofdepositie kunnen karakteristieke planten- en diersoorten behouden blijven en hoogveenvorming hervat worden met specifieke herstelmaatregelen.