Procesmonitoring Nederland Weidevogelrijk

Dit rapport evalueert de pilotaanpak Nederland Weidevogelrijk, waarin gebiedsgericht en flexibel weidevogelbeheer centraal staat. De resultaten laten zien dat samenwerking, maatwerk en professionele begeleiding leiden tot meer beheermaatregelen en een grotere inzet van agrariërs. Voor succesvolle opschaling zijn blijvende samenwerking, eenvoudige organisatie en aandacht voor predatie belangrijke randvoorwaarden.

Vossen en Weidevogels in Noord-Holland

Dit rapport onderzoekt de invloed van vossenpredatie op het nestsucces van weidevogels. De resultaten laten zien dat vossen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan nestverliezen, vooral bij grutto’s en later in het broedseizoen. Daarnaast wijst het onderzoek erop dat frequente nestcontroles het broedsucces kunnen beïnvloeden. De relatie tussen vossendichtheid en predatiekans kon niet worden vastgesteld.

Mozaïekbeheer voor weidevogels: evaluatie en mogelijkheden voor optimalisering

Dit rapport evalueert de effectiviteit van mozaïekbeheer voor de kuikenoverleving van weidevogels. De resultaten laten zien dat beheermaatregelen alleen geen garantie bieden voor succes; ook predatie, rust en weersomstandigheden spelen een belangrijke rol. Daarnaast blijkt dat verschillende weidevogelsoorten uiteenlopende beheerbehoeften hebben, waardoor maatwerk noodzakelijk is voor effectief weidevogelbeheer.

Grutto’s in ruimte en tijd 2007-2010

Dit rapport laat zien dat extensief beheerd grasland cruciaal is voor het behoud van de grutto. Door een hogere grondwaterstand, kruidenrijke vegetatie en later maaien is het broedsucces hier veel groter dan op intensief beheerd land. De auteurs concluderen dat alleen grootschalige, aaneengesloten gebieden met geschikt beheer voldoende jongen opleveren om de populatie op lange termijn in stand te houden.

Braakliggend bouwland als speerpunt voor natuurinclusieve akkerbouw in overgangsgebieden?

Probleemkruiden in het beheer van extensieve graslanden

Artikel Vakblad natuur bos landschap, zomer 2026 Extensief beheerde graslanden zijn biodiverse graslanden met soms ook struweel en bomen die worden verarmd in stikstof en andere nutriënten. De natuurkwaliteit van deze percelen is vaak niet op orde, vanwege te weinig diversiteit aan kruiden en/of een te klein aantal soorten kruiden. Het doel van extensief beheerde […]

Voedselaanbod voor overwinterende akkervogels

Onderzoek waarbij de kwaliteit van het landschap voor overwinterende akkervogels in kaart wordt gebracht. Welke habitats/gewassen zijn aantrekkelijk en waarom. Groenbemesters zijn hierbij het belangrijkst, maar we vergelijken ook met gaanstoppel en wintervoedselveldjes om het belang van groenbemesters goed te kunnen duiden.

Statistische analyse van Nederlandse PARTRIDGE-gegevens

Maatregelen uit het PARTRIDGE-project verbeteren de biodiversiteit in Nederlandse akkergebieden. In gebieden met bloemblokken, keverbanken en voedselveldjes komen meer akkervogels en insecten voor dan in referentiegebieden. Vooral broedvogels profiteren zichtbaar. Tegelijk blijven populatietrends van soorten als de patrijs onzeker. Opschaling, variatie in beheer en meer aandacht voor wintervoedsel zijn cruciaal voor blijvend effect.

Jaarverslag 2025 van OBN Natuurkennis en UPN

Een nieuwe fase in natuurkennis Het jaar 2025 markeert een belangrijke nieuwe fase voor OBN Natuurkennis en het Uitvoeringsprogramma Programma Natuur (UPN). Met de start van een zesjarige samenwerking tussen LVVN, BIJ12 en VBNE is het bestaande sterke fundament wederom gecontinueerd voor de toekomst van kennisontwikkeling voor natuurherstel in Nederland. Deze nieuwe periode staat niet alleen […]

Extra leefgebied voor de noordse woelmuis in de Nieuwkoopse Plassen

In dit onderzoek is gekeken welke uitbreidingsmogelijkheden er zijn voor geschikt habitat voor de noordse woelmuis. Dit kan door bijvoorbeeld beboste percelen te ontdoen van bomen en struiken, waardoor nieuw noordse woelmuishabitat ontstaat. Verder is een aangepast maaibeheer mogelijk waarbij bepaalde delen, waaronder oeverzones, van het gebied worden uitgerasterd. Ook minder intensief begrazen is een goede optie om geschikt habitat te creëren.

Artikel Science 25-09-25: Kritische habitatdrempels voor effectief behoud van bestuivers in agrarische landschappen

Een aantal OBN deskundigenteam-leden zijn mede-auteur van een artikel over een internationaal onderzoek dat recentelijk in Science is gepubliceerd (25-09-2025): Critical habitat thresholds for effective pollinator conservation in agricultural landscapes, oftewel: Kritische habitatdrempels voor effectief behoud van bestuivers in agrarische landschappen. Samenvatting: De biodiversiteit in door mensen gedomineerde landschappen neemt af, maar onderbouwde natuurdoelen om […]

Ook akkerbouwer kan basisnatuur herstellen

Ook op akkerland liggen voldoende kansen om bij te dragen aan de zogenoemde Basiskwaliteit Natuur. Dit blijkt uit een nieuw rapport van OBN Natuurkennis. Meer natuur op akkers is ook winst voor aangrenzende natuurgebieden. Al langer groeit het besef dat niet alleen de bescherming van zeldzame natuur in natuurgebieden belangrijk is. Ook de ‘gewone soorten’ […]

Gebiedsaanpak natuurinclusieve akkerbouw (Noord-Nederland)

Landbouw en natuur staan vaak op gespannen voet, vooral in overgangsgebieden rondom natuurgebieden. De landelijke discussie gaat nu veel over effecten van veehouderij en stikstof op milieu en natuur, maar ook de akkerbouw kent vele uitdagingen. Tijdens deze veldwerkplaats ligt de focus op de akkerbouw: welke natuurinclusieve maatregelen dragen bij aan het versterken van de […]

Natuurcongres 2025 – samenwerken aan natuurherstel

Kennis delen, elkaar inspireren en bruggen bouwen tussen beleid en praktijk: dát hebben we nodig om de volgende stap te zetten richting toekomstbestendige natuur. We nodigen u daarom van harte uit voor het landelijke Natuurcongres op 4 november 2025 in Den Bosch. De opgaven voor natuurherstel in Nederland zijn groot. Samenwerken is essentieel. Daarom bundelen […]

Maaistrategieën voor insectvriendelijk maaibeheer

“Insectvriendelijk maaibeheer helpt biodiversiteit te behouden door slimme maaistrategieën. Lees over de impact van maaien op insecten en ontdek duurzame beheeropties zoals gefaseerd maaien en diervriendelijke machines.”

Insectvriendelijk maaibeheer

Sprekers Koen Verhoogt (Vlinderstichting) Michiel Wallis de Vries (Vlinderstichting) Jochem Sloothaak (Brabants Landschap) De voortdurende uitdagingen van stikstofdepositie eisen een vernieuwde aanpak voor het beheer van graslanden. Om de biodiversiteit en de kwaliteit van onze graslandhabitats te behouden, is het noodzakelijk om regelmatig maaibeheer toe te passen. Deze ingreep heeft echter zowel directe als indirecte gevolgen […]

Heuvellandschap

Dit landschapstype komt alleen voor in Zuid-Limburg, waar een hoog plateau is doorsneden door rivieren en beken en hoogteverschillen worden overbrugd door geleidelijke gradiënten, rivierterrassen en steilranden. Het landschap is deels open, deels meer besloten door de aanwezigheid van veel houtige elementen. Het heuvelland is door tektoniek opgeheven, waarna rivieren en beken zich hebben ingesneden […]

Vogelakkers

Vogelakkers, onderdeel van ANLb-maatregelen, bevorderen biodiversiteit door geschikte leefgebieden voor vogels, insecten en muizen te bieden. Het beheer vereist specifieke stappen en maatregelen, zoals onderzocht in een OBN Natuurkennis-studie. Adviezen voor optimaal beheer zijn in deze folder samengevat.

A11.03 Open grasland voor overwinterende vogels

Dit beheertype bestaat uit open, kort en voedselrijk grasland welke dient als foerageergebied voor ganzen, zwanen en eenden. Over het algemeen wordt het grasland intensief beheerd, gemaaid en bemest. Het is van belang dat het grasland kort is bij het ingaan van de winter.

A11.02 Weidevogelland met riet of opgaande begroeiing

Dit beheertype is vooral gericht op weidevogels die min of meer tolerant zijn voor opgaande begroeiing in de vorm van bijvoorbeeld bomenrijen en/of een combinatie van riet, natuurvriendelijke oevers en nat grasland nodig hebben. Dit beheertype is vergelijkbaar met beheertype A11.01, met als verschil dat, naast structuur- en kruidenrijk grasland, ook bouwlandpercelen (aardappels, bieten, mais), riet en/of opgaande landschapselementen in zekere mate aanwezig kunnen zijn.

A11.01 Weidevogelgrasland in open landschap

In dit beheertype weidevogelgrasland komen vooral ook de weidevogels voor van natte en kruidenrijke graslanden die slecht tegen verstorende elementen (riet, bomen, bebouwing, etc.) kunnen. Goede weidevogelgraslanden worden gekenmerkt door een open karakter, structuur-, bloem- en kruidenrijk grasland, een mozaïek van diverse vormen van graslandbeheer en het voorkomen en soorten als grutto, tureluur, zomertaling en slobeend.

Natuurinclusieve akkerbouw

Op akkerland liggen voldoende kansen om bij te dragen aan de Basiskwaliteit Natuur. Meer natuur op akkers is ook winst voor aangrenzende natuurgebieden.

Hoe kan natuurinclusieve landbouw bijdragen aan de ecologische opgave van PAGW in het rivierengebied?

Dit onderzoek behandelt ecologische randvoorwaarden voor natuurinclusieve landbouw in het rivierengebied, met kansen voor extensieve begrazing, natte teelten zoals lisdodde en wilgengrienden. Innovatie en onderzoek zijn nodig voor verdere ontwikkeling, inclusief de integratie van landbouw met recreatie en passende pachtconstructies.

Ecologie en beheer van droge dooradering

Deze brochure biedt een gids voor het beheer van landschapselementen zoals houtwallen en heggen, benadrukt hun ecologische waarde voor biodiversiteit, en biedt praktische tips voor het behoud van deze belangrijke habitats.