Functioneel herstel van schraalgraslanden in het droge heidelandschap
Hoe herstel je biodiverse schraallanden in heidegebieden? Dit onderzoek toont het belang van fosfaatverlaging en aangepast beheer.
Fosfaattoevoeging heide
Plaggen van heidebodems is veel toegepast als maatregel om de accumulatie van stikstof in de bodem tegen te gaan. Het nadeel van deze maatregel is dat door verwijdering van de organische laag ook een groot deel van de aanwezige P uit het systeem verwijderd wordt.
Een beheeroptie is om plaggen te combineren met een eenmalige bemesting met P, zodanig dat de beschikbare P netto herstelt tot de oorspronkelijke waarden. In dit project is die maatregel onderzocht in een veldexperiment in Nationaal Park de Hoge Veluwe.
Afwegingskader maaibeheer
In dit onderzoek wordt gekeken naar de ecologische effecten en financiële kosten van verschillende methoden van zomer- en wintermaaien (van handmatig tot zwaar materieel) op de flora, boven- en ondergrondse fauna en bodemgesteldheid van verschillende korte vegetaties (graslanden, moeras- en verlandingsvegetaties) onder verschillende standplaatscondities.
Stikstof en steenmeel
Deze veldwerkplaats werd gehouden op 28 september 2022. Het verslag en de presentaties vind je hieronder. Op de hogere zandgronden zijn eikenbomen steeds minder vitaal. Verzuring en vermesting zijn de belangrijkste oorzaken daarvan. Toediening van steenmeel zou kunnen helpen tegen nadelige effecten van verzuring in de bodem. Steeds meer beheerders hebben hun hoop daarop gevestigd. […]
Herstel vochtige bossen
Deze veldwerkplaats is georganiseerd op 18 april 2023. De presentaties, het verslag en het rapport vind je hieronder. Op de zandgronden komen naast bossen op droge, zure bodem en broekbossen ook bossen voor op basenrijke, vochtige bodems. Deze hebben ernstig te lijden van verdroging en op veel plekken is de gevarieerde boomlaag vervangen door een […]
Nieuw adviesrapport: Inventarisatie mogelijke achteruitgang krabbenscheer
Het nieuwe OBN Raad en Daad adviesrapport over Krabbenscheer (Stratiotes aloides) geeft antwoord op de vraag: “Is er sprake van een wijdverspreide achteruitgang van deze soort in Nederland? De conclusie? Ja, maar liefst 80% van de beheerders meldt een achteruitgang in hun gebieden! De onderzoekers concluderen dat er niet één duidelijke factor verantwoordelijk is, maar […]
Inventarisatie van de mogelijke achteruitgang van Krabbenscheer in Nederland
Het lijkt er op dat krabbenscheer sterk achteruitgaat. Om een beter inzicht in te krijgen in de veronderstelde achteruitgang is een inventarisatie gedaan onder beheerders om zicht te krijgen op de locaties waar waar achteruitgang van krabbenscheer wordt waargenomen. Vervolgens zijn op een aantal van deze locaties bemonsteringen uitgevoerd.
Themadag Veen en CO2
CO₂ en veenherstel – een hot topic! Hoeveel uitstoot reduceren we of komt er vrij bij natuurherstel? Hoe meten we dat betrouwbaar? Hebben we deze metingen wel nodig om dit in te schatten, en hoe zit dat met GEST? Tijdens deze gratis interactieve themadag duiken we samen met experts en praktijkmensen in deze vragen.
Effecten van stikstof op de duinen
In het derde deel van de stikstofserie kijken we naar de effecten van de neerslag van stikstof in de duinen. Welke effecten voor flora en fauna treden hier op, waar is dit met name te zien en wat is er aan te doen? Ook al is de stikstofdepositie in de duinen sinds de jaren ’90 […]
Vergrassing van droge heide door pijpenstrootje
De schijnbaar onstuitbare opmars van pijpenstrootje in droge heide gaat ten koste van heidevegetaties met hun karakteristieke soorten. Daarbij zijn er opvallende verschillen tussen droge heideterreinen in de snelheid en mate van vergrassing met pijpenstrootje.
Inrichtingsmaatregelen buiten Natura2000 ter ondersteuning van de Natura2000 doelstellingen in het zandlandschap
Dit onderzoek zoekt naar oplossingen voor de stikstofproblematiek in zandlandschappen, met een focus op hoe omliggende gebieden kunnen bijdragen aan Natura2000-doelen. Door natuurinclusief landgebruik, zoals duurzame landbouw, waterberging en koolstofvastlegging, wordt gezocht naar manieren om natuur en menselijk gebruik te combineren. Beleidsinitiatieven zoals de Europese natuurherstelwet en de Bossenstrategie onderstrepen het belang van een bredere aanpak van natuurbehoud.
Stikstof en insectivore vogels van bos, hei en stuifzand
Sprekers Marijn Nijssen (Stichting Bargerveen) Arnold van den Burg (Zoological Museum Netherlands) Liesbeth Hunink / Jochem van Gooswilligen (Gemeente Ede) De laatste jaren is er veel aandacht voor de sterke achteruitgang van insecten én voor de negatieve gevolgen van stikstofdepositie op de natuur. De verwachting is dan ook dat insectivore broedvogels én de predatoren die op deze vogels […]
De ene braam is de andere niet
In dit OBN Kennisuur vertelt Rienk-Jan Bijlsma van Wageningen UR over de soortenrijkdom en de ecologie van de diverse soorten bramen in het landschap. Daarbij gaat hij ook in op hoe je braamsoorten en ‘verbraming’ kan gebruiken als indicatoren voor goede en minder goede natuurkwaliteit, wat de oorzaken zijn van bramendominanties en wat je kan doen als bramen een probleem vormen.
Effecten van stikstof op laagveen
In dit kennisuur verdiepen we ons in de werking van stikstof in het laagveenlandschap. Stikstofdepositie kan hier leiden tot verruiging, verzuring en toxische effecten. In welke omstandigheden is het risico hierop groter of kleiner, welke effecten zijn te zien en welke rol speelt de waterhuishouding.
Effecten van stikstof op heide
In dit kennisuur verdiepen we ons in de werking van stikstof in het heidesysteem. Wat gebeurt er in de bodem, met de zuurgraad en met de concentraties van aluminium, calcium en kalium? Ook komt de relatie met afbraak van organisch materiaal aan bod.
Vogels en stikstof
Teveel stikstof zorgt voor een verzuurde en vermestte bodem. Dat werkt negatief door op de vegetatie en op insecten, en dus op insectenetende broedvogels. Hoe groot zijn de problemen? De effecten verschillen per vogelsoort en ook voor de verschillende landschapstypen.
Natuur en stikstof: doen wat moet en kan
Het adviesrapport ‘Doen wat moet én kan’ van de Ecologische Autoriteit concludeert dat het slecht gaat met de stikstofgevoelige natuur in Nederland. De overheid moet en kan nu noodmaatregelen nemen om de eigen natuurdoelen nog te halen. In dit kennisuur worden de analyses uit het rapport besproken.
Herstel rijkere eikenbossen
Het doel van het onderzoek is een strategie van maatregelen te ontwikkelen voor bodemfauna en karakteristieke vegetatie op oude bosgroeiplaatsen zodra stikstof depositie is hersteld.
Middellange termijneffecten van steenmeelgift en het herstel van droge loofbossen met zomereik
Ontwikkeling van een voor natuurbeheerders effectieve maatregel voor herstel van de mineralenstatus, bodemchemie, bodemleven (microbieel, mycorrhiza), boomvitaliteit, kenmerkende biodiversiteit en de daarbij behorende voedselketens van loofbos met zomereik, door inzicht te verkrijgen in de middellange termijneffectiviteit van bosherstel door steenmeeltoediening.
Bramenland Nederland – Soortenrijkdom en natuurwaarde
Nederland heeft meer dan 200 bramensoorten, die bijdragen aan de biodiversiteit en karakteristieke landschappen. Ondanks dat bramen soms negatief worden gezien in de stikstofdiscussie, spelen ze een belangrijke rol in natuurbeheer. De brochure benadrukt hun ecologische waarde en gebruik als indicatoren.
Veranderingen in de voedselkwaliteit voor herbivore dieren
Dit onderzoek richt zich op de impact van stikstofdepositie op de voedselkwaliteit van vegetatie in verschillende ecosystemen en de gevolgen daarvan voor herbivoren. Het onderzoekt veranderingen in voedingsstoffen, bodemrelaties, en ecosysteemresponsen op verhoogde stikstofniveaus, met als doel beheerstrategieën te ontwikkelen.
Stikstof als mogelijke oorzaak van contrasterende aantalstrends bij insectivore vogels van droge bossen en heide
Verhoogde stikstofdepositie beïnvloedt insectivore broedvogels in droge bossen en heide door verzuring en vermesting, wat dichtheid en trends beïnvloedt. Vooral bodemeigenschappen zijn bepalend. Kalktekort en prooiaanbod spelen een rol; herstelmaatregelen kunnen soorten-specifieke reacties verklaren.
Steenmeelgift droge natte heide
Deze studie evalueert de effectiviteit van steenmeel en Dolomietkalk als herstelmaatregelen voor verzuurde droge en vochtige heide. Resultaten tonen positieve effecten van steenmeel op bodem en vegetatie, maar beperkte systeemherstel. Dolomietkalk bood de meeste verbetering, maar met risico’s bij hoge doseringen. Verdere onderzoeken naar doseringen en combinaties zijn nodig.
Herstelmaatregelen en stikstofdepositie in het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid
Wösten Juridisch Advies vroeg OBN om advies over herstelmaatregelen en stikstofreductie in Kennemerland-Zuid. Conclusie: maatregelen volstaan niet zonder stikstofreductie, gezien blijvende schade door hoge depositie. Dit geldt voor twee stikstofgevoelige habitats en mogelijk andere Natura 2000-gebieden langs de kust.